Bảo vệ thông tin cá nhân trên không gian mạng: Trách nhiệm của mỗi người dùng!
Việt Nam là một trong những quốc gia có tốc độ phát triển và ứng dụng Internet cao nhất thế giới. Số lượng người sử dụng Internet của nước ta đã đạt hơn 70 triệu người, tương đương 73% tổng dân số.
Thời gian qua, có không ít người dùng trên internet, mạng xã hội còn thờ ơ với việc bảo vệ thông tin cá nhân, đáng buồn là có người tùy tiện đưa những thông tin, hình ảnh của bản thân mình và người thân lên các trang mạng xã hội, dẫn đến tình trạng bị chiếm đoạt, lộ, lọt thông tin cá nhân và vô tình trở thành nạn nhân của hành vi mua bán thông tin cá nhân trên không gian mạng.
Thông tin cá nhân cũng là mục tiêu săn tìm của các đối tượng tội phạm mạng. Tình trạng mua bán thông tin cá nhân diễn ra phổ biến và công khai trên mạng, không chỉ là giữa các cá nhân mà đôi khi còn có cả sự tham gia của các công ty hay nhà cung cấp dịch vụ, được tổ chức có hệ thống. Riêng trong 02 năm 2019 và 2020, tại Việt Nam dữ liệu cá nhân mua bán trái phép trên thị trường chợ đen lên tới gần 1.300 Gigabyte dữ liệu, chứa hàng tỷ thông tin về các cá nhân của nhiều tổ chức, doanh nghiệp trên cả nước.
Nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên có thể kể đến nguyên nhân kỹ thuật (xuất phát từ việc hệ thống an toàn thông tin chưa triển khai đầy đủ các biện pháp theo quy định của pháp luật, cũng như thiếu nhân sự kỹ thuật bảo đảm tốt an toàn thông tin). Tuy nhiên, nguyên nhân chính vẫn xuất phát chủ yếu từ góc độ phi kỹ thuật, đó là nhận thức, ý thức cảnh giác của chủ thể, người dùng vẫn chưa cao, có không ít người vẫn tùy tiện cung cấp, đăng tải thông tin cá nhân của mình trên internet, mạng xã hội.
Vấn nạn mua, bán thông tin cá nhân trên không gian mạng đang diễn ra vô cùng phức tạp, nhưng nếu làm tốt việc bảo vệ thông tin cá nhân sẽ góp phần giảm thiểu rủi ro đối với cá nhân, tổ chức khi tham gia, hoạt động trên không gian mạng.
Với người dùng cá nhân cần nâng cao ý thức về bảo vệ thông tin cá nhân của mình, coi thông tin cá nhân cũng là giá trị, là tài sản của mỗi cá nhân và việc bảo vệ thông tin cá nhân cũng chính là bảo vệ mình trước rủi ro trên không gian mạng. Các chuyên gia về an toàn thông tin khuyến cáo người dùng cần cảnh giác với các đường link giả mạo, hay các trang web có yêu cầu điền thông tin cá nhân, cần sử dụng mật khẩu mạnh cho mọi tài khoản, cùng với đó là dùng xác thực nhiều lớp, không đăng nhập vào các thiết bị công cộng hay thiết bị lạ và nên cài đặt phần mềm diệt virus cho các thiết bị số.
Với các tổ chức, doanh nghiệp, đặc biệt là các nhà cung cấp nền tảng có sử dụng thông tin cá nhân người dùng, việc bảo vệ dữ liệu cá nhân không chỉ là bảo vệ người dùng, khách hàng mà cũng chính là bảo vệ tài sản quý giá nhất của doanh nghiệp. Bởi vậy, các tổ chức, doanh nghiệp cần thực hiện đầy đủ các biện pháp bảo đảm an toàn hệ thống thông tin theo từng cấp độ. Cùng với đó ban hành các quy chế, quy định về thu thập thông tin người dùng và hướng dẫn người dùng trong quả lý sử dụng thông tin cá nhân.
Ngày 17/4/2023, Chính phủ đã ban hành Nghị định 13/2023/NĐ-CP về bảo vệ dữ liệu cá nhân và có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2023, nhằm đáp ứng yêu cầu bảo vệ quyền dữ liệu cá nhân, ngăn chặn các hành vi xâm phạm dữ liệu cá nhân, gây ảnh hưởng đến quyền và lợi ích của cá nhân. Góp phần nâng cao nhận thức chung trong toàn xã hội về vấn đề bảo vệ dữ liệu cá nhân nói riêng và kỹ năng tương tác lành mạnh, an toàn trên không gian mạng nói chung.
