CẦN HIỂU ĐÚNG VỀ CHÍNH SÁCH CHUYỂN ĐỔI TỪ XE XĂNG SANG XE ĐIỆN
Thời gian vừa qua, sau khi Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị 20/CT-TTg ngày 12/7/2025 về một số nhiệm vụ cấp bách, quyết liệt ngăn chặn, giải quyết tình trạng ô nhiễm môi trường, theo đó từ ngày 1/7/2026, chấm dứt hoàn toàn xe máy chạy xăng dầu lưu thông trong khu vực Vành đai 1, sau đó mở rộng ra Vành đai 2 vào năm 2028 và Vành đai 3 vào năm 2030; cùng với đó thành phố Hồ Chí Minh cũng đề xuất về việc hạn chế xe cá nhân (ô tô, xe máy) phát thải cao đã gây ra làn sóng tranh cãi mạnh mẽ trong xã hội. Bên cạnh những ý kiến mang tính xây dựng, cũng có những luận điệu xuyên tạc gây nghi ngờ, hoang mang về chính sách của Chính phủ và những thông tin sai lệch về lợi ích thực sự của xe điện. Trong đó nổi lên một số luận điệu, thông tin như: Pin xe điện sau khi hết hạn thải ra môi trường sau 8 đến 10 năm sẽ gây thảm họa ô nhiễm đất, nước; xe điện dễ cháy nổ hơn xe xăng, đặc biệt khi sạc và rất nguy hiểm nếu xảy ra sự cố; chính sách cấm xe xăng là để tạo lợi ích, sân chơi riêng cho VinFast…
Có thể thấy rằng những luận điệu, thông tin trên là thiếu cơ sở khoa học, thậm chí cố tình xuyên tạc chính sách của Chính phủ, bởi lẽ: Thứ nhất, pin xe điện có tuổi thọ rất dài, thường bảo hành tối thiểu 8 năm hoặc 160.000 km, thực tế có thể lâu hơn (theo Báo Lao động); sau khi không đủ dùng cho xe, pin vẫn còn dung lượng để sử dụng cho mục đích lưu trữ năng lượng khác (tái sử dụng cấp 2) và các hãng xe lớn hiện nay cũng đã và đang triển khai các chương trình tái chế pin (100% pin được tái chế) để thu hồi kim loại quý, giúp giảm thiểu rác thải và ô nhiễm. Thứ hai, theo dữ liệu thống kê quốc tế cho thấy tỉ lệ cháy nổ của xe điện thấp hơn nhiều (khoảng 10 lần) so với xe xăng, trong khi đó xe xăng dễ cháy do rò rỉ nhiên liệu và nhiệt độ cao của động cơ; mặc dù khi cháy, pin xe điện khó dập hơn do cháy ở nhiệt độ cao và có thể tái phát, nhưng nguy cơ cháy ban đầu thấp hơn. Thứ ba, thực tế hiện nay thị trường xe điện Việt Nam hiện nay có nhiều thương hiệu nội địa cũng như quốc tế cùng cạnh tranh (VinFast, Honda, Yadea, Pega…) và các chính sách ưu đãi là cho tất cả xe điện, không chỉ riêng một hãng hay một doanh nghiệp nào.
Tóm lại, mặc dù việc phát triển và phổ biến xe điện thay thế cho xe xăng vẫn còn những thách thức về cơ sở hạ tầng ban đầu, chính sách hay chi phí sản xuất pin. Song việc chuyển đổi từ sử dụng xe xăng sang xe điện vẫn là một xu hướng tất yếu trên toàn cầu nhằm giải quyết các vấn đề về biến đổi khí hậu, ô nhiễm không khí đô thị và Việt Nam tham gia xu hướng này là điều tất yếu.
