CHỦ ĐỘNG NGĂN CHẶN NGUY CƠ “TỰ DIỄN BIẾN”, “TỰ CHUYỂN HÓA” TRONG TƯ TƯỞNG CỦA THẾ HỆ TRẺ
Trong mọi giai đoạn cách mạng, thế hệ trẻ luôn giữ vị trí đặc biệt quan trọng đối với vận mệnh của dân tộc. Đây là lực lượng xung kích trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, là lớp người kế tục sự nghiệp cách mạng của Đảng, đồng thời là nguồn bổ sung trực tiếp cho lực lượng vũ trang và các cơ quan trọng yếu của hệ thống chính trị. Chính vì vậy, thanh niên từ lâu đã trở thành một trong những mục tiêu trọng điểm mà các thế lực thù địch tập trung chống phá, tác động và lôi kéo bằng nhiều phương thức tinh vi, nguy hiểm.
Thực tiễn cho thấy, trong chiến lược “diễn biến hòa bình”, chống phá từ bên trong luôn là thủ đoạn thâm độc, nham hiểm và khó nhận diện nhất. Không cần đối đầu công khai, không cần sử dụng vũ lực trực tiếp, các thế lực thù địch triệt để lợi dụng môi trường thông tin mở, tâm lý tiếp nhận nhanh của giới trẻ và những khoảng trống trong công tác giáo dục, định hướng tư tưởng để từng bước gieo rắc hoài nghi, làm suy giảm niềm tin, bào mòn lý tưởng cách mạng, thúc đẩy những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” ngay từ trong nhận thức và hành động của một bộ phận thanh niên. Đây không chỉ là nguy cơ về mặt tư tưởng, mà còn là mối đe dọa trực tiếp đối với nền tảng chính trị, sự ổn định xã hội và sức mạnh bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.
Thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong giới trẻ – thủ đoạn chống phá cực kỳ nguy hiểm
Các thế lực thù địch chưa bao giờ từ bỏ âm mưu xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng, làm thay đổi chế độ chính trị ở Việt Nam. Để thực hiện mục tiêu đó, chúng không ngừng điều chỉnh phương thức chống phá theo hướng tinh vi, mềm dẻo và thâm nhập sâu hơn vào đời sống xã hội. Trong đó, việc tác động vào tư tưởng của thế hệ trẻ được xem là “mũi đột phá” đặc biệt nguy hiểm, bởi đây là lực lượng đông đảo, giàu nhiệt huyết, nhanh nhạy với cái mới, song ở một bộ phận vẫn còn hạn chế về trải nghiệm chính trị – xã hội, khả năng nhận diện thông tin xấu độc và bản lĩnh đấu tranh trên mặt trận tư tưởng.
Không gian mạng hiện nay đang bị các thế lực thù địch triệt để lợi dụng như một “chiến trường mềm” để truyền bá các quan điểm sai trái, xuyên tạc, độc hại. Với đặc điểm lan truyền nhanh, tác động rộng, khó kiểm soát, môi trường số đã trở thành công cụ hữu hiệu để chúng tiếp cận, dẫn dắt và thao túng nhận thức của một bộ phận giới trẻ. Những thông tin bịa đặt, cắt ghép, bóp méo, ngụy tạo “chứng cứ”, xuyên tạc lịch sử, kích động tâm lý bất mãn hoặc gieo rắc tư tưởng hoài nghi về chế độ thường được ngụy trang dưới vỏ bọc “góc nhìn phản biện”, “tự do ngôn luận”, “tiếng nói đa chiều”, qua đó từng bước làm nhiễu loạn nhận thức, phá vỡ chuẩn mực tư tưởng và giá trị chính trị đúng đắn trong thanh niên.
Một trong những thủ đoạn đặc biệt nguy hiểm là ra sức cổ súy tư tưởng “phi chính trị hóa” lực lượng vũ trang trong giới trẻ. Chúng cố tình xuyên tạc rằng Quân đội nhân dân và Công an nhân dân chỉ cần giỏi chuyên môn, nghiệp vụ, chỉ nên “trung lập” về chính trị, không cần đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng. Bản chất của luận điệu này là âm mưu tách lực lượng vũ trang khỏi nền tảng chính trị, phủ nhận nguyên tắc Đảng lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt đối với Quân đội, Công an; từ đó từng bước làm phai nhạt bản chất cách mạng, làm suy yếu ý chí chiến đấu, lý tưởng phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân của lớp cán bộ, chiến sĩ kế cận. Nếu không kịp thời nhận diện và đấu tranh, đây sẽ là mối nguy trực tiếp đối với “thanh bảo kiếm” và “lá chắn” bảo vệ Đảng, Nhà nước, Nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa.
Cùng với đó, các thế lực thù địch tiếp tục đẩy mạnh hoạt động xuyên tạc, xét lại lịch sử bằng những thủ đoạn ngày càng tinh vi hơn. Chúng cố tình phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng trong các thắng lợi vĩ đại của cách mạng Việt Nam; bóp méo bản chất chính nghĩa của các cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc; hạ thấp, xúc phạm công lao của các thế hệ cha anh, của các Anh hùng liệt sĩ và những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Đây là thủ đoạn đặc biệt nham hiểm, bởi khi lịch sử bị bóp méo, truyền thống bị phủ nhận và lòng tự hào dân tộc bị xói mòn, thì niềm tin chính trị của giới trẻ cũng rất dễ bị lung lay. Một khi thế hệ trẻ đánh mất niềm tin vào lịch sử, vào con đường mà dân tộc đã lựa chọn, thì nguy cơ lệch chuẩn về tư tưởng và hành động là điều hoàn toàn có thể xảy ra.
Nhận diện rõ những biểu hiện lệch lạc trong tư tưởng, lối sống của một bộ phận giới trẻ
Điều đáng lo ngại là quá trình “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong thế hệ trẻ thường không bộc lộ ngay bằng những biểu hiện cực đoan, công khai, mà diễn ra âm thầm, tinh vi, từng bước thông qua sự biến đổi về nhận thức, thái độ, lối sống và quan điểm chính trị. Một trong những biểu hiện dễ nhận thấy là tình trạng một bộ phận thanh niên có dấu hiệu thờ ơ với chính trị, giảm sút niềm tin, thiếu quan tâm đến những vấn đề hệ trọng của đất nước, của dân tộc, của độc lập, chủ quyền quốc gia và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội.
Cùng với đó là biểu hiện sống thực dụng, chạy theo giá trị vật chất, ngại khó, ngại khổ, né tránh trách nhiệm xã hội, thiếu tinh thần cống hiến và giảm sút ý thức trách nhiệm công dân. Trong môi trường mạng, một bộ phận thanh niên dễ bị cuốn theo những thông tin giật gân, câu khách, thiếu kiểm chứng, từ đó vô tình hoặc cố ý chia sẻ, bình luận, lan truyền những nội dung sai trái, độc hại, thậm chí phản động. Nguy hiểm hơn, có người từ chỗ tiếp nhận thông tin xấu độc đã chuyển sang tâm lý hoài nghi, phủ nhận, đối lập với các giá trị đúng đắn, bị lôi kéo vào những diễn đàn, hội nhóm có nội dung chống phá mà không nhận thức hết được hệ lụy về chính trị, pháp lý và xã hội.
Nếu không được ngăn chặn kịp thời, những biểu hiện đó sẽ từng bước làm suy yếu “thế trận lòng dân”, tác động trực tiếp đến nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân và sức mạnh bảo vệ Tổ quốc từ bên trong. Bởi lẽ, thế hệ trẻ không chỉ là lực lượng lao động, sáng tạo và phát triển của xã hội hôm nay, mà còn là chủ thể trực tiếp gánh vác trọng trách bảo vệ đất nước trong tương lai. Khi tư tưởng của lớp trẻ bị dao động, niềm tin bị bào mòn, lý tưởng bị phai nhạt, thì đó không đơn thuần là vấn đề cá nhân, mà là nguy cơ chính trị – xã hội cần phải đặc biệt cảnh giác.
Giữ vững trận địa tư tưởng trong thế hệ trẻ – nhiệm vụ cấp thiết, thường xuyên và lâu dài
Trước yêu cầu bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới, việc ngăn chặn nguy cơ “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong thế hệ trẻ phải được xác định là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, cần triển khai đồng bộ, quyết liệt và bền bỉ bằng nhiều giải pháp căn cơ.
Trước hết, phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức giáo dục lý luận chính trị cho thanh niên theo hướng thiết thực, gần gũi, dễ tiếp cận và có sức thuyết phục cao hơn. Công tác giáo dục chính trị tư tưởng không thể dừng lại ở cách truyền đạt một chiều, khô cứng, thiếu tương tác, mà phải thực sự đi vào nhận thức, tình cảm, trách nhiệm và hành động của người trẻ. Nội dung giáo dục cần gắn chặt với thực tiễn sinh động của đất nước, làm rõ tính đúng đắn, khoa học, cách mạng của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối đổi mới của Đảng và những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử mà đất nước đã đạt được. Chỉ khi giới trẻ hiểu đúng, tin sâu và thấy rõ giá trị của con đường mà Đảng, Bác Hồ và Nhân dân ta đã lựa chọn, thì bản lĩnh chính trị mới được củng cố vững chắc.
Cùng với đó, cần đặc biệt chú trọng bồi đắp cho thanh niên lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc, ý thức độc lập, tự chủ và trách nhiệm đối với nhiệm vụ xây dựng, bảo vệ Tổ quốc. Trong bối cảnh truyền thông số phát triển mạnh mẽ, việc truyền tải các giá trị chính trị, lịch sử, văn hóa và tinh thần dân tộc cũng cần được đổi mới về hình thức để phù hợp với đặc điểm tiếp nhận của giới trẻ. Cần đẩy mạnh việc sử dụng các nền tảng số, video ngắn, đồ họa trực quan, podcast, sản phẩm truyền thông đa phương tiện để lan tỏa thông tin chính thống, định hướng tích cực, nhân lên những giá trị tốt đẹp và xây dựng “sức đề kháng” tư tưởng từ sớm cho thanh niên.
Một yêu cầu quan trọng khác là phải phát huy vai trò xung kích, tiên phong của tuổi trẻ trên mặt trận bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, nhất là trên không gian mạng. Thanh niên không chỉ là đối tượng cần được giáo dục, bảo vệ, mà còn phải được tổ chức, định hướng để trở thành lực lượng trực tiếp tham gia nhận diện, đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, xuyên tạc, thù địch. Với ưu thế về công nghệ, tốc độ tiếp cận và khả năng lan tỏa, nếu được tổ chức bài bản, có định hướng chính trị rõ ràng, lực lượng trẻ hoàn toàn có thể trở thành những “điểm tựa” quan trọng trên mặt trận tư tưởng số, góp phần giữ vững niềm tin xã hội, bảo vệ lẽ phải và lan tỏa mạnh mẽ những giá trị tích cực trong cộng đồng.
Bên cạnh đó, cần tăng cường hơn nữa sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường, tổ chức Đoàn, Hội và lực lượng vũ trang trong công tác quản lý, giáo dục, định hướng và rèn luyện thanh niên. Đây phải là sự phối hợp thường xuyên, có chiều sâu, có cơ chế cụ thể và thống nhất trong hành động. Thông qua các phong trào hành động cách mạng, hoạt động giáo dục truyền thống, chương trình quốc phòng – an ninh, trải nghiệm thực tiễn, công tác xã hội và môi trường rèn luyện tập thể, thế hệ trẻ sẽ được hun đúc bản lĩnh, ý thức trách nhiệm và khả năng tự nhận diện, tự phòng ngừa trước các tác động xấu độc.
Cùng với đó, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế quản lý, kiểm soát thông tin trên không gian mạng, xử lý nghiêm các hành vi lợi dụng internet, mạng xã hội để xuyên tạc, kích động, chống phá, đầu độc tư tưởng giới trẻ. Tuy nhiên, quản lý thôi là chưa đủ. Điều quan trọng hơn là phải xây dựng được một môi trường văn hóa tinh thần lành mạnh, giàu bản sắc, nhân văn và tích cực ngay từ cơ sở. Khi thanh niên được sống, học tập, lao động và cống hiến trong một môi trường lành mạnh, được tiếp cận thường xuyên với những giá trị đúng đắn, tích cực và nhân văn, thì đó chính là “lá chắn mềm” hiệu quả nhất để ngăn ngừa nguy cơ lệch chuẩn về tư tưởng.
Kiên quyết không để thế lực thù địch đầu độc tư tưởng thế hệ trẻ
Đấu tranh ngăn chặn nguy cơ “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong tư tưởng của thế hệ trẻ không phải là nhiệm vụ nhất thời, càng không phải việc riêng của một tổ chức hay một lực lượng nào, mà là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị, của toàn xã hội và của mỗi cán bộ, đảng viên. Đây là mặt trận không tiếng súng nhưng vô cùng quyết liệt, nơi từng nhận thức, từng niềm tin, từng thái độ chính trị của thế hệ trẻ đều có ý nghĩa trực tiếp đối với tương lai của đất nước.
Bảo vệ thế hệ trẻ trước các âm mưu chống phá về tư tưởng, xét đến cùng, chính là bảo vệ tương lai của dân tộc, bảo vệ nền tảng chính trị của chế độ, bảo vệ sự trường tồn của con đường mà Đảng, Bác Hồ và Nhân dân ta đã lựa chọn. Bởi vậy, phải kiên quyết, kiên trì, chủ động và tỉnh táo trong nhận diện, đấu tranh, ngăn chặn mọi âm mưu đầu độc nhận thức, làm xói mòn niềm tin, phá hoại lý tưởng cách mạng của thanh niên.
Xây dựng một thế hệ trẻ có bản lĩnh chính trị vững vàng, có lý tưởng sống đúng đắn, có lòng yêu nước sâu sắc, có ý thức trách nhiệm với Đảng, với Tổ quốc và Nhân dân chính là cách thiết thực nhất để giữ vững trận địa tư tưởng của Đảng, củng cố “thế trận lòng dân” và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong mọi tình huống.
