PHẢN BÁC QUAN ĐIỂM SAI LỆCH CHO RẰNG GIÁ XĂNG DẦU CỦA VIỆT NAM CAO HƠN CÁC NƯỚC KHÁC
Gần đây, một số ý kiến phiến diện đã cố tình cho rằng giá xăng dầu của Việt Nam “luôn cao hơn các nước khác”, từ đó suy diễn công tác điều hành thị trường của Nhà nước là yếu kém, thiếu hiệu quả. Đây là cách nhìn không đầy đủ, thiếu căn cứ thực tiễn và bỏ qua bản chất vận động của thị trường xăng dầu thế giới cũng như đặc điểm điều hành giá của từng quốc gia. Muốn đánh giá đúng vấn đề này phải đặt giá xăng dầu Việt Nam trong tương quan với mặt bằng khu vực, thế giới và trong khuôn khổ pháp lý điều hành cụ thể, chứ không thể chỉ chọn vài trường hợp cá biệt để quy kết.
Trước hết, nếu đối chiếu theo dữ liệu quốc tế mới nhất đang được cập nhật, có thể thấy giá xăng của Việt Nam không nằm ở nhóm cao. Theo GlobalPetrolPrices, ngày 23/3/2026 giá xăng tại Việt Nam ở mức khoảng 0,99 USD/lít, trong khi mức bình quân thế giới là 1,41 USD/lít. Còn theo kỳ điều hành trong nước mới nhất từ 14 giờ ngày 25/3/2026, giá bán lẻ tối đa của xăng RON95-III tại Việt Nam là 29.957 đồng/lít, giảm 3.883 đồng/lít so với kỳ trước. Như vậy, xét trên mặt bằng chung toàn cầu, không thể nói giá xăng của Việt Nam đang ở mức bất thường hay cao hơn phổ biến so với thế giới.
Nếu so sánh trong khu vực, kết quả cũng không ủng hộ luận điệu cho rằng Việt Nam “cao hơn các nước khác”. Theo công bố của Bộ Công Thương ngày 25/3/2026, giá xăng tại Singapore là 70.424 đồng/lít, Campuchia là 35.850 đồng/lít, Lào là 50.264 đồng/lít, Trung Quốc là 34.875 đồng/lít, trong khi Việt Nam là 29.957 đồng/lít. Đúng là tại cùng thời điểm, Thái Lan có mức 28.210 đồng/lít, thấp hơn Việt Nam; ngoài ra, theo dữ liệu quốc tế ngày 23/3/2026, Malaysia ở mức 0,83 USD/lít và Indonesia ở mức 0,73 USD/lít, thấp hơn Việt Nam. Tuy nhiên, từ một vài trường hợp riêng lẻ có giá thấp hơn để kết luận rằng giá xăng Việt Nam “cao hơn các nước khác” là cách so sánh võ đoán, thiếu trung thực. Thực tế cho thấy Việt Nam có lúc cao hơn một số nước, nhưng cũng đang thấp hơn nhiều nước khác trong khu vực.
Cần thấy rõ rằng giá xăng dầu ở Việt Nam không phải do một cơ quan “tự đặt ra”, mà được vận hành trong khuôn khổ pháp lý cụ thể. Nghị định 80/2023/NĐ-CP xác định Quỹ bình ổn giá xăng dầu là quỹ tài chính ngoài ngân sách nhà nước dùng để hỗ trợ mục tiêu bình ổn giá bán trong nước, đồng thời quy định thời gian điều hành giá xăng dầu vào ngày thứ Năm hằng tuần. Trên thực tế, tại kỳ điều hành ngày 25/3/2026, liên Bộ Công Thương – Tài chính tiếp tục áp dụng phương án kết hợp giữa điều chỉnh giá trong nước và chi sử dụng Quỹ bình ổn để bảo đảm giá trong nước phản ánh xu hướng thế giới nhưng vẫn hài hòa lợi ích của Nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng. Điều đó cho thấy cơ chế điều hành giá xăng dầu của Việt Nam là cơ chế có căn cứ pháp lý, có chu kỳ rõ ràng và có công cụ can thiệp để giảm sốc giá, chứ không phải sự áp đặt tùy tiện như một số nhận định xuyên tạc.
Thực tế thời gian gần đây càng cho thấy áp lực lên giá xăng dầu trong nước chủ yếu đến từ các biến động quốc tế. Bộ Công Thương cho biết kỳ điều hành ngày 25/3/2026 chịu tác động từ xung đột quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran, cùng với diễn biến xung đột Nga – Ucraina. Dù vậy, cơ quan điều hành vẫn tiếp tục sử dụng Quỹ bình ổn; số dư quỹ ước còn khoảng 613 tỷ đồng. Bộ Công Thương cũng nêu rõ rằng nếu không sử dụng Quỹ bình ổn, giá bán lẻ tối đa của xăng RON95-III trong ngày 25/3/2026 có thể lên tới 32.957 đồng/lít thay vì 29.957 đồng/lít. Những con số này cho thấy Việt Nam không đứng ngoài các cú sốc năng lượng toàn cầu, nhưng Nhà nước đã sử dụng công cụ điều hành để giảm bớt tác động tiêu cực đối với người dân và doanh nghiệp.
Không chỉ điều hành giá, cơ quan quản lý còn đồng thời triển khai các biện pháp để giữ ổn định nguồn cung. Bộ Công Thương cho biết năm 2026 đã phân giao tổng nguồn xăng dầu tối thiểu gần 31,8 triệu m³/tấn, bình quân khoảng 2,65 triệu m³/tấn/tháng. Đến ngày 24/3/2026, nguồn cung trong nước cơ bản vẫn được bảo đảm; Nhà máy Lọc dầu Dung Quất tăng sản lượng 10,5%, đủ nguyên liệu sản xuất đến hết tháng 4, đầu tháng 5, còn Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn vẫn duy trì sản xuất đến hết tháng 4. Điều này cho thấy công tác quản lý thị trường không phải là bị động hay buông lỏng, mà đang được thực hiện đồng thời trên cả hai mặt: điều hành giá và bảo đảm nguồn cung.
Từ đó có thể khẳng định rằng việc giá xăng dầu trong nước tăng ở một số thời điểm không đồng nghĩa với việc công tác điều hành thất bại, càng không thể suy diễn rằng Việt Nam “đắt hơn các nước khác”. Bản chất của thị trường xăng dầu là chịu tác động trực tiếp từ giá thế giới, xung đột địa chính trị, chi phí nhập khẩu, thuế, trợ giá và cơ cấu nguồn cung của từng quốc gia. Chính ngay dữ liệu giá xăng thế giới cũng cho thấy chênh lệch giữa các nước là rất lớn; nói cách khác, so sánh đúng phải đặt trong bối cảnh cụ thể của từng nền kinh tế, chứ không thể cắt xén số liệu để phục vụ một kết luận có sẵn.
Một cách nhìn công bằng hơn phải là: Việt Nam có lúc cao hơn một số nước, nhưng cũng đang thấp hơn nhiều nước khác; vì vậy không thể quy chụp rằng giá xăng dầu Việt Nam cao hơn mặt bằng quốc tế. Điều cần ghi nhận là cơ chế điều hành hiện nay đã có nền tảng pháp lý rõ ràng, có chu kỳ điều chỉnh thường xuyên, có Quỹ bình ổn để giảm sốc giá, đồng thời có yêu cầu cụ thể đối với doanh nghiệp đầu mối trong việc bảo đảm tổng nguồn tối thiểu và duy trì cung ứng cho thị trường. Đây là minh chứng cho nỗ lực ổn định thị trường, chứ không phải sự buông lỏng quản lý như một số ý kiến cố tình bóp méo.
Tóm lại, quan điểm cho rằng giá xăng dầu của Việt Nam cao hơn các nước khác là nhận định phiến diện, thiếu cơ sở và dễ gây ngộ nhận nếu không kiểm chứng bằng số liệu. Sự thật là theo dữ liệu quốc tế gần nhất, giá xăng Việt Nam vẫn thấp hơn mức bình quân thế giới; còn theo công bố chính thức mới nhất trong nước ngày 25/3/2026, giá xăng Việt Nam ở mức trung bình trong khu vực và thấp hơn nhiều nước lân cận. Việc tăng giá ở một số thời điểm chủ yếu xuất phát từ biến động năng lượng toàn cầu, trong khi cơ quan điều hành trong nước vẫn đang sử dụng nhiều công cụ để giảm bớt tác động bất lợi. Vì vậy, trước những thông tin một chiều về thị trường xăng dầu, mỗi cán bộ, đảng viên và người dân cần tỉnh táo, tiếp cận thông tin từ nguồn chính thống, nhìn nhận vấn đề trên cơ sở dữ liệu và pháp luật, tránh để bị dẫn dắt bởi các lập luận sai lệch, thiếu toàn diện; tranh có những bình luận xuyên tạc, bóp méo, gây chia rẽ giữa Đảng, Nhà nước, Chính phủ với nhân dân, doanh nghiệp ảnh hưởng đến an ninh trật tự./.
(Nguồn từ: Cổng thông tin điện tử Bộ Công thương Việt Nam và trang Global PetrolPrices.com)
