HÃY TRÂN TRỌNG LỊCH SỬ DÂN TỘC
Một dân tộc sẽ là con số 0 nếu mất đi lịch sử của mình, chính lịch sử mang trong nó vận mệnh lớn lao, những chất chứa cả mấy nghìn năm để làm điểm tựa cho dân tộc ta vững bước đi tới tương lai. Tuy nhiên, một sự thật đáng buồn rằng có một bộ phận không nhỏ người Việt Nam đang lãng quên quá khứ. Lịch sử dân tộc Việt Nam là những cuộc trường chinh không ngừng nghỉ, năm tháng nào cũng người người lớp lớp ra trận. Cuộc chiến tranh nào cũng đẫm máu và đau thương. Với hàng nghìn cuộc chiến lớn nhỏ thời phong kiến, 1000 năm Bắc thuộc, 80 năm chống thực dân Pháp, 21 năm kháng chiến chống Mỹ, chiến tranh biên giới phía Bắc, chiến tranh biên giới Tây Nam. Tìm về lịch sử, chúng gặp lại tổ tiên ta, những con người anh hùng “rũ bùn đứng dậy sáng lòa” đã gìn giữ, xây dựng Tổ quốc, từ đó thấy mình cần làm những việc xứng đáng với tiền nhân.
Nhưng có lẽ câu nói này chỉ đúng với đa số những người đã sống trong giai đoạn đất nước chiến tranh hoặc đã trải qua những năm tháng thiếu thốn, khó khăn ấy. Bởi không ít thanh niên Việt Nam hiện nay – những người được coi là chủ nhân tương lai của đất nước họ coi chiến tranh như một trò đùa. Bởi họ là những người sinh ra trong hòa bình, lớn lên trong ấm no. Họ không phải trải qua những năm tháng đau thương, khốc liệt của chiến tranh, càng không biết đến những ngày đói khổ cả nước ăn cơm độn ngô, khoai, sắn,… bộ đội đi đánh giặc cũng phải ăn bo bo. Họ không phải chứng kiến sự chết chóc thường trực, không phải sống dưới làn tên mũi đạn nên không hiểu được giá trị của hòa bình…
Hơn chục năm trước và cả đến thời điểm hiện tại, trong xã hội và cả trong nhà trường, đã tồn tại quan điểm rằng: Lịch sử là môn phụ và chỉ cần học thuộc lòng. Với quan điểm như thế, nhiều thế hệ học sinh, có cả những học sinh theo khối C (Văn, Sử, Địa) mà không hề có đam mê với lịch sử, học dưới định kiến coi Lịch sử là môn phụ, học với tâm thế học thuộc lòng, nhìn về môn Lịch sử với góc nhìn “môn phụ” và không quan trọng. Khi thanh niên không hứng thú với lịch sử, chúng ta đổ lỗi cho chương trình giáo dục dạy môn lịch sử quá khô khan, cứng nhắc, khiến học sinh không có hứng thú. Đúng, nhưng chỉ đúng một phần. Lịch sử là thứ không dễ hiểu được thông qua dạy dỗ, có dạy được không khi bản thân họ không muốn học? Giờ là thời đại của công nghệ thông tin, hàng nghìn, hàng vạn trang tư liệu về chiến tranh tràn ngập trên mạng, tất cả đều là miễn phí.
Nhưng thật đáng buồn, người ta thích xem phim, nghe nhạc hơn là đọc lịch sử, và có đọc thì cũng sẽ đọc những thứ lịch sử đã được cắt gọt và bóp méo trên BBC, RFA, RFI,… bởi tâm lý “báo nước ngoài thì mới khách quan, trung thực”, người ta coi những câu chuyện được viết bằng máu của cha ông, được kể bởi những nhân chứng lịch sử là tuyên truyền sáo rỗng giáo điều…Chỉ cần là “báo nước ngoài” nói thì luôn luôn đúng, kể cả đó là một tờ báo lá cải. Thật nực cười khi những người Việt Nam lại coi thông tin trên cái thứ “báo nước ngoài” ấy có giá trị hơn những câu chuyện kể của những người đã trực tiếp cầm súng, đã vào sinh ra tử ngoài chiến trường.
Nhắc lại lịch sử không có nghĩa là khơi gợi thù hận hay mâu thuẫn dân tộc. Mà nhắc lại để thế hệ sau, để những người may mắn được sinh ra trong hòa bình, ấm no, hạnh phúc hiểu được cái giá của độc lập và tự do. Hòa bình không tự dưng mà có, từng tấc đất dưới chân mỗi chúng ta đều đã thấm đẫm máu của bao người. Cuộc sống ngày hôm nay được xây nên bởi sự hy sinh của những người đi trước. Họ không cần chúng ta phải biết ơn, họ cần chúng ta hiểu và trân trọng giá trị của hòa bình – thứ được đánh đổi bằng máu và nước mắt. Quên đi lịch sử là vô ơn với tổ tiên, với hương hồn các anh hùng liệt sĩ, những người đã ngã xuống cho hòa bình hôm nay.
Nếu lịch sử dân tộc ngừng chảy, nó sẽ sinh ra một thế hệ côn người Việt Nam “vô cảm”, như những người máy, không có quê hương, đất nước, gia đình, dòng họ, không có sự yêu thương, đùm bọc, chia sẻ, xem thường các đạo lý mà trước hết là đạo lý làm người. Những tri thức lịch sử trang bị cho chúng ta những kiến thức tinh hoa của văn hóa nhân loại, của dân tộc để học hỏi, giao lưu, hội nhập. Và ngược lại, xu thế hội nhập, toàn cầu hóa hiện nay, nếu không giữ được bản sắc văn hóa dân tộc thì rất có thể bị hòa tan, bị nhấn chìm. Nếu không biết dựa vào lịch sử, xem nhẹ lịch sử thì không thể tìm ra điểm tựa cho mình.
