BAO GIỜ DÂN ĐƯỢC BẦU TỔNG BÍ THƯ?” – CÂU HỎI NGHE CÓ VẺ DÂN CHỦ NHƯNG THỰC RA… SAI NGAY TỪ GỐC
Sau Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, các thế lực thù địch, các cá nhân, tổ chức phản động tăng cường các hoạt động tuyên truyền, xuyên tạc về kết quả của Đại hội. Trong đó có nội dung hỏi “Vì sao người dân không được trực tiếp bầu chức danh Tổng Bí thư?” kèm theo đó là các bình luận có tính chất phản động, chống phá.
Đây là quan điểm lệch lạc, những người không nắm được quy định rất dễ bị nhầm lẫn và hùa theo. Trước hết, chúng ta cần phải hiểu rõ:
Thứ nhất, Tổng Bí thư không phải là chức danh nhà nước.
Theo Hiến pháp 2013, Tổng Bí thư là người đứng đầu Đảng Cộng sản Việt Nam, còn các chức danh nhà nước như Chủ tịch nước, Thủ tướng, Chủ tịch Quốc hội mới là những vị trí được quy định cụ thể trong Hiến pháp. Vì vậy, việc Tổng Bí thư do Ban Chấp hành Trung ương Đảng bầu là phù hợp với bản chất của một tổ chức chính trị.
Thứ hai, Thủ tướng Chính phủ là người đứng đầu Chính phủ, giữ quyền hành pháp, trực tiếp điều hành và chịu trách nhiệm về hoạt động quản lý nhà nước cao nhất trong hệ thống hành chính quốc gia (Điều 94 Hiến pháp năm 2013).
Thực tế, ở hầu hết các quốc gia, kể cả những nước đa đảng, người dân không trực tiếp bầu lãnh đạo các đảng chính trị. Cử tri bầu Quốc hội; còn lãnh đạo đảng do chính đảng đó lựa chọn. Đây là thông lệ chính trị phổ biến, không phải đặc điểm riêng của Việt Nam.
Việc nói rằng các quy trình trong Đảng chỉ là “hình thức” hay “đã sắp xếp sẵn” là một nhận định mang tính cảm xúc, thiếu chứng cứ cụ thể. Trong thực tế, đã có những trường hợp nhân sự không trúng cử dù nằm trong quy hoạch, hoặc có sự thay đổi so với dự kiến ban đầu. Điều đó cho thấy các thiết chế tập thể như Đại hội Đảng hay Hội nghị Trung ương không hoàn toàn mang tính tượng trưng.
Với ý kiến cho rằng dân nên trực tiếp bầu Thủ tướng. Tuy nhiên, Hiến pháp Việt Nam quy định Thủ tướng do Quốc hội bầu, và Quốc hội do người dân bầu lên. Do đó, việc dân không trực tiếp bầu Thủ tướng không đồng nghĩa với thiếu dân chủ, mà là lựa chọn mô hình thể chế.
Cuối cùng, cần làm rõ một điểm quan trọng: Đảng không đứng trên Hiến pháp. Hiến pháp 2013 quy định rõ Đảng hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật, đồng thời giữ vai trò lãnh đạo Nhà nước và xã hội. Lãnh đạo ở đây là định hướng chính trị, chứ không phải thay thế vai trò của các cơ quan nhà nước.
Kết lại, việc dân không trực tiếp bầu Tổng Bí thư không xuất phát từ “nỗi sợ dân”, mà từ cấu trúc thể chế và nguyên tắc tổ chức chính trị hiện nay. Mỗi người dân cần nâng cao tinh thần cảnh giác, không cổ suý cho các luận điệu xuyên tạc, chống phá.
