CẦN NHÌN NHẬN KHÁCH QUAN VỤ VIỆC: 3 ĐỐI TƯỢNG NHẬP CẢNH TRÁI PHÉP, LÀ THÀNH VIÊN TỔ CHỨC KHỦNG BỐ ‘VIỆT TÂN’
Thời gian gần đây, trên một số trang mạng xã hội và các kênh truyền thông của tổ chức Việt Tân cùng một số cá nhân, tổ chức ở nước ngoài xuất hiện nhiều thông tin liên quan đến Nguyễn Đức Thuận và Hồ Phạm Hiệp Huy, còn được gọi là Trần Hiệp. Các nội dung này sử dụng những cụm từ như “bắt cóc”, “đàn áp xuyên quốc gia”, “cáo buộc ngụy tạo”, đồng thời cho rằng Việt Nam đã có hành động trái với luật pháp quốc tế. Đáng chú ý, một số bài viết còn dẫn việc Chính phủ Australia và Na Uy đang tiến hành các hoạt động hỗ trợ, xác minh lãnh sự để tạo cảm giác rằng “cộng đồng quốc tế đã kết luận” Việt Nam có hành vi bắt cóc và đàn áp xuyên quốc gia.
Một trong những thủ đoạn nổi bật trong các thông tin đang được lan truyền là sử dụng việc Australia và Na Uy quan tâm đến công dân của mình như một bằng chứng để khẳng định Việt Nam đã “bắt cóc” hai người này. Thực tế, việc một quốc gia chủ động liên hệ với nước sở tại khi công dân của mình bị bắt giữ, mất liên lạc hoặc có nguy cơ gặp vấn đề pháp lý là hoạt động lãnh sự bình thường. Trong vụ việc này, truyền thông quốc tế cho biết phía Australia đang tiến hành các yêu cầu khẩn cấp nhằm xác minh thông tin liên quan đến công dân Australia và cung cấp hỗ trợ lãnh sự cho gia đình. Điều đó không đồng nghĩa với việc Australia đã chính thức kết luận rằng công dân của mình bị Việt Nam “bắt cóc”. Tương tự, sự quan tâm của Na Uy đối với Nguyễn Đức Thuận cũng không thể tự động được diễn giải thành một kết luận rằng Việt Nam đã vi phạm chủ quyền Campuchia hoặc luật pháp quốc tế.
Đây là điểm cần được phân biệt rõ để tránh việc cố tình đánh tráo khái niệm, biến hoạt động bảo hộ lãnh sự thành một “phán quyết quốc tế” chống lại Việt Nam.
Theo thông báo của Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an, ngày 18/9/2026, lực lượng chức năng tại Đồn Biên phòng cửa khẩu Mỹ Quý Tây, tỉnh Tây Ninh phát hiện và bắt quả tang ba đối tượng đang nhập cảnh trái phép từ Campuchia vào Việt Nam, gồm Nguyễn Đức Thuận, Hồ Phạm Hiệp Huy và Thái Công Trường Sơn. Thông báo của Bộ Công an cho biết Nguyễn Đức Thuận mang theo hộ chiếu Na Uy mang tên “Nguyen Duc Thuan” và hai căn cước công dân giả mang tên Phan Đức Trung; Hồ Phạm Hiệp Huy mang theo hộ chiếu Australia mang tên “Tran Hiep”. Sau đó, hồ sơ được chuyển cho cơ quan an ninh điều tra để tiếp tục xử lý. Ngày 28/9, Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an thông báo đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can và ra lệnh tạm giam ba người để điều tra về các tội danh được cơ quan này nêu trong thông báo, trong đó có tội “Khủng bố” và “Làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức”. Cơ quan điều tra cho biết việc điều tra vẫn đang được tiếp tục.
Trong khi đó, các thế lực thù địch đưa ra tường thuật hoàn toàn khác, cho rằng Nguyễn Đức Thuận và Trần Hiệp mất tích tại Campuchia từ ngày 18/9 và bị phía Việt Nam bắt cóc rồi đưa về Việt Nam. Như vậy, vấn đề cốt lõi hiện nay chính là hai bên đưa ra hai tường thuật trái ngược về cách thức hai người này xuất hiện tại Việt Nam.
Một số nguồn quốc tế cũng ghi nhận rõ sự mâu thuẫn này. Associated Press đưa tin phía Việt Nam nói ba người bị bắt sau khi nhập cảnh vào Việt Nam, trong khi các thế lực thù địch cho rằng họ bị bắt tại Campuchia. Chính vì vậy, việc một bài viết khẳng định ngay từ đầu rằng “chính quyền Việt Nam bắt cóc” rồi sử dụng chính kết luận đó làm tiền đề cho toàn bộ lập luận là sai sự thật, ảnh hưởng đến uy tín, hình ảnh của Đảng, Nhà nước.
Do đó, việc sử dụng những cụm từ có tính kết luận như “bắt cóc xuyên quốc gia”, “hành vi không thể chấp nhận” hoặc “ngụy tạo cáo buộc” rồi yêu cầu người đọc tiếp nhận đó như sự thật là không phù hợp với nguyên tắc kiểm chứng thông tin.
Không thể dùng danh nghĩa “nhân quyền” để phủ nhận mọi hoạt động thực thi pháp luật
Nhân quyền và quyền công dân là những giá trị quan trọng được pháp luật quốc tế và pháp luật của các quốc gia ghi nhận. Tuy nhiên, việc một cá nhân có quốc tịch nước ngoài không đồng nghĩa với việc người đó được miễn trừ khỏi pháp luật của quốc gia mà họ nhập cảnh hoặc hoạt động. Nếu một người sử dụng giấy tờ giả, nhập cảnh trái phép hoặc có hành vi bị cơ quan có thẩm quyền xác định là vi phạm pháp luật, việc điều tra, xử lý phải được xem xét trên cơ sở chứng cứ, trình tự và thủ tục pháp luật.
Một đặc điểm đáng chú ý của nội dung đang lan truyền là cách sử dụng cụm từ “quốc tế lên án” nhằm tạo ấn tượng rằng toàn bộ cộng đồng quốc tế đã có chung một quan điểm. Không thể lấy phát biểu của một tổ chức hoặc cá nhân rồi khái quát thành “quốc tế đã kết luận”.
Đây là thủ đoạn thường thấy trong tuyên truyền trên không gian mạng: lựa chọn một số phát biểu có lợi, sau đó gắn chúng với cụm từ “cộng đồng quốc tế”, “thế giới”, “nhân quyền quốc tế” để tạo cảm giác về một sự đồng thuận rộng lớn mà chưa có đủ căn cứ chứng minh. Lập luận cho rằng “một quốc gia không thể vừa nói hòa bình, hợp tác, hữu nghị vừa bắt cóc công dân nước ngoài” thoạt nhìn có vẻ chặt chẽ, nhưng thực chất lại dựa trên một tiền đề chưa được chứng minh.
Việt Nam và các quốc gia trên thế giới duy trì quan hệ ngoại giao, kinh tế, thương mại và hợp tác trên nhiều lĩnh vực. Trong bất kỳ quan hệ quốc tế nào, việc phát sinh một vụ án hoặc tranh chấp pháp lý liên quan đến công dân nước ngoài không đồng nghĩa với việc toàn bộ quan hệ giữa hai quốc gia bị phủ nhận. Càng không thể từ một cáo buộc chưa được xác minh đầy đủ để suy diễn thành bản chất của chính sách đối ngoại của một quốc gia.
Chủ động kiểm chứng, không tiếp tay cho thông tin một chiều
Đối với cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang và người sử dụng mạng xã hội, trước những vụ việc nhạy cảm liên quan đến an ninh quốc gia, đối ngoại và pháp luật, yêu cầu trước hết là giữ vững bản lĩnh, tỉnh táo và khách quan.
Không nên chia sẻ thông tin chỉ vì thông tin đó phù hợp với cảm xúc hoặc quan điểm cá nhân. Càng không nên biến một thông tin không chính thống thành “sự thật” chỉ vì nó được lặp lại nhiều lần trên mạng xã hội.
Mỗi người dân cần chủ động kiểm tra nguồn tin, đối chiếu thông tin từ nhiều phía, phân biệt rõ giữa sự kiện đã được xác nhận, nhận định của tổ chức và kết luận của cơ quan có thẩm quyền.
Không gian mạng càng phức tạp, người dân phải nêu cao tinh thần trách nhiệm, không để mình trở thành mắt xích trong quá trình lan truyền thông tin chưa được kiểm chứng. Bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội và bảo vệ uy tín quốc gia trên không gian mạng trước hết phải bắt đầu từ khả năng phân biệt giữa thông tin và cáo buộc, giữa chứng cứ và suy diễn, giữa phản biện có trách nhiệm và tuyên truyền một chiều.
Sự thật không được xác lập bằng số lượt chia sẻ; sự thật phải được kiểm chứng bằng chứng cứ. Đó cũng là nguyên tắc cần được tôn trọng khi nhìn nhận bất kỳ vụ việc nhạy cảm nào liên quan đến pháp luật, an ninh và quan hệ quốc tế.
