ĐỪNG LỢI DỤNG SỰ KHÁC NHAU TRONG CÁCH DIỄN ĐẠT ĐỂ XUYÊN TẠC BẢN CHẤT VỤ VIỆC
Lợi dụng quá trình điều tra vụ việc tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang, đối tượng Hoàng Dũng tiếp tục đăng tải bài viết với giọng điệu mỉa mai, cho rằng hai cơ quan báo chí “chỏi nhau chan chát”, từ đó gieo nghi ngờ rằng thông tin của cơ quan chức năng là thiếu thống nhất và không đáng tin cậy. Đây là cách lập luận đánh tráo khái niệm và cố tình dẫn dắt dư luận.
Trước hết, cần phân biệt giữa bản chất của vụ việc và cách diễn đạt trong từng bài báo. Hai bài viết được Hoàng Dũng trích dẫn đều phản ánh cùng một nội dung cốt lõi: cơ quan điều tra bước đầu xác định có hành vi can thiệp trái quy định vào bài thi môn Toán tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang. Điểm khác nhau nằm ở việc mỗi bài báo lựa chọn nhấn mạnh một số tình tiết khác nhau trong quá trình điều tra, không đồng nghĩa với việc phủ nhận hay bác bỏ thông tin của nhau.
Trong hoạt động báo chí, nhất là đối với các vụ án đang điều tra, các cơ quan báo chí có thể tiếp cận thông tin ở những thời điểm khác nhau hoặc lựa chọn những chi tiết khác nhau để phản ánh. Điều này không có nghĩa là toàn bộ nội dung là mâu thuẫn. Việc một bài báo nhắc đến hành vi “vào phòng thi và trực tiếp hướng dẫn” còn bài khác đề cập việc “giải bài và đưa bài giải vào các phòng thi” không tự động dẫn đến kết luận rằng một trong hai thông tin là sai. Nếu cơ quan điều tra xác định có nhiều hành vi xảy ra trong cùng vụ việc thì các bài báo hoàn toàn có thể phản ánh các khía cạnh khác nhau.
Quan trọng hơn, các thông tin được công bố trong giai đoạn điều tra ban đầu đều có thể được bổ sung, làm rõ hoặc điều chỉnh khi có thêm chứng cứ. Đây là diễn biến bình thường của bất kỳ vụ án nào. Kết luận cuối cùng phải căn cứ vào kết quả điều tra, truy tố và xét xử của các cơ quan tiến hành tố tụng, chứ không phải từ việc so sánh vài câu chữ giữa các bài báo.
Hoàng Dũng cố tình bỏ qua nguyên tắc này để lái người đọc đến câu hỏi mang tính kích động: “Tin đứa nào bây giờ?”. Cách đặt vấn đề như vậy không nhằm làm rõ sự thật mà nhằm gieo tâm lý hoài nghi đối với báo chí chính thống và hoạt động điều tra của cơ quan chức năng.
Một xã hội thượng tôn pháp luật đòi hỏi mọi thông tin về vụ án phải được đánh giá trên cơ sở chứng cứ và kết luận của cơ quan có thẩm quyền. Nếu phát hiện có sai sót trong quá trình đưa tin, các cơ quan báo chí có trách nhiệm đính chính, cập nhật theo quy định. Điều đó khác hoàn toàn với việc lợi dụng sự khác biệt về cách diễn đạt để quy kết rằng toàn bộ quá trình điều tra là thiếu minh bạch.
Mỗi người dân cần tỉnh táo khi tiếp cận các bài viết có tính chất kích động. Đọc thông tin cần xem xét đầy đủ bối cảnh, đối chiếu với các thông báo chính thức của cơ quan chức năng và chờ kết luận cuối cùng của vụ việc. Không nên để những lập luận dựa trên suy diễn và cắt ghép thông tin dẫn dắt nhận thức của mình.
Đấu tranh với tiêu cực là cần thiết, nhưng đấu tranh phải dựa trên sự thật khách quan, trên chứng cứ và quy định của pháp luật. Mọi hành vi lợi dụng một vụ việc đang điều tra để xuyên tạc, kích động nghi ngờ và làm giảm niềm tin của xã hội đều không góp phần làm sáng tỏ sự thật, mà chỉ gây thêm nhiễu loạn thông tin.
