NHẬN DIỆN VÀ PHẢN BÁC LUẬN ĐIỆU QUY KẾT ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM LÀ “TỔ CHỨC KHỦNG BỐ”
Trong thời đại thông tin phát triển mạnh mẽ, mạng xã hội trở thành một kênh quan trọng để người dân tiếp cận thông tin, trao đổi quan điểm và bày tỏ chính kiến. Tuy nhiên, bên cạnh những thông tin có giá trị, vẫn xuất hiện các bài viết, hình ảnh và phát ngôn đưa ra những nhận định mang tính quy kết, thiếu dẫn chứng hoặc sử dụng những từ ngữ có sức tác động mạnh nhằm thu hút sự chú ý, tạo tranh cãi và gây ảnh hưởng đến nhận thức của người tiếp nhận thông tin. Hình ảnh được chia sẻ trên mạng xã hội của các đối tượng phản động lưu vong với nội dung khẳng định “Đảng Cộng sản chính là Tổ chức Khủng Bố” là một ví dụ cần được xem xét, phân tích bằng tư duy phản biện, tinh thần thượng tôn pháp luật và thái độ tôn trọng sự thật.
- Cần phân biệt giữa một quan điểm chính trị, một nhận định lịch sử và một kết luận có căn cứ pháp lý
Trong đời sống chính trị, mỗi cá nhân có thể có cách nhìn nhận khác nhau về một đảng phái, một mô hình tổ chức nhà nước hoặc một giai đoạn lịch sử. Việc trao đổi, tranh luận, phê bình những hạn chế trong hoạt động quản lý, điều hành hay thực thi chính sách là điều cần thiết để xã hội nhận diện vấn đề và hoàn thiện cơ chế quản lý Nhà nước. Tuy nhiên, quyền bày tỏ quan điểm không đồng nghĩa với việc mọi nhận định được đưa ra đều mặc nhiên trở thành sự thật.
“Khủng bố” là thuật ngữ có ý nghĩa đặc biệt nghiêm trọng, gắn với những hành vi bạo lực hoặc đe dọa bạo lực nhằm gây sợ hãi trong cộng đồng, cưỡng ép chính quyền hoặc thực hiện những mục đích nhất định. Trong pháp luật quốc tế, việc xác định khủng bố còn có những khác biệt về cách tiếp cận và phạm vi áp dụng; Liên hợp quốc hiện chưa có một định nghĩa toàn diện duy nhất về khủng bố được tất cả các quốc gia thống nhất. Dù vậy, các công ước quốc tế chuyên ngành đã xác định nhiều hành vi cụ thể cần bị ngăn chặn và xử lý. Vì thế, việc sử dụng thuật ngữ “Khủng bố” này cần được đặt trong bối cảnh pháp lý, căn cứ vào hành vi, chứng cứ và các tiêu chí có liên quan, chứ không thể chỉ dựa vào cảm xúc hay sự đối lập về quan điểm chính trị.
Từ góc độ đó, khi một hình ảnh trên mạng xã hội đưa ra kết luận rằng một tổ chức chính trị là tổ chức khủng bố, người đọc cần đặt câu hỏi: Căn cứ cụ thể của nhận định này là gì? ở đâu? Có dẫn chứng đáng tin cậy hay không? Những dẫn chứng ấy có được kiểm chứng độc lập không? Nội dung có phân biệt giữa sự kiện lịch sử, đánh giá chính trị và kết luận pháp lý hay không?
Nếu không có những căn cứ rõ ràng, việc gắn một nhãn gọi nghiêm trọng cho cả một tổ chức chính trị chỉ bằng một câu khẩu hiệu không thể thay thế cho quá trình nghiên cứu, đánh giá và chứng minh. Một lời khẳng định được viết bằng chữ lớn, đặt trên hình nền gây ấn tượng mạnh hoặc được chia sẻ hàng nghìn lần vẫn không tự biến thành sự thật. Giá trị của một nhận định phải được đánh giá bằng căn cứ và lập luận, không phải bằng mức độ gay gắt của ngôn từ trên mạng xã hội.
- Cần đặt vấn đề trong bối cảnh lịch sử Việt Nam, tránh đánh giá lịch sử bằng những khẩu hiệu đơn giản hóa
Lịch sử Việt Nam trải qua nhiều giai đoạn với những biến động sâu sắc, từ quá trình đấu tranh giành độc lập dân tộc, các cuộc chiến tranh, công cuộc thống nhất đất nước đến thời kỳ xây dựng và phát triển. Mỗi giai đoạn đều có bối cảnh chính trị, kinh tế, xã hội và quốc tế riêng. Muốn đánh giá vai trò của bất kỳ tổ chức chính trị nào trong lịch sử, cần nghiên cứu các sự kiện, chủ trương, quyết sách, kết quả đạt được và cả những hạn chế, sai lầm đã xảy ra.
Đối với Đảng Cộng sản Việt Nam, không thể chỉ dựa vào một câu khẩu hiệu để phủ nhận toàn bộ quá trình lịch sử, cũng không nên vì một cách nhìn nhận chính trị mà bỏ qua yêu cầu kiểm chứng sự kiện. Những đóng góp trong quá trình đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước và xây dựng đất nước cần được xem xét trên cơ sở tư liệu lịch sử. Đồng thời, các vấn đề còn gây tranh luận, những sai lầm trong một số thời kỳ, những hệ quả đối với người dân và những hạn chế trong quản lý cũng cần được nghiên cứu nghiêm túc, không né tránh sự thật.
Một cách tiếp cận lịch sử có trách nhiệm phải bảo đảm tính toàn diện. Không thể chỉ lựa chọn những sự kiện có lợi để khẳng định mọi hoạt động đều đúng đắn; ngược lại, cũng không thể lựa chọn một số sự kiện tiêu cực rồi từ đó đưa ra kết luận tuyệt đối về toàn bộ một tổ chức trong mọi thời kỳ nào đó.
Lịch sử cần được nhìn nhận bằng chứng cứ, tài liệu và phương pháp nghiên cứu nghiêm túc nhất. Những nhận định có giá trị phải giải thích được bối cảnh, nguyên nhân, diễn biến và hậu quả của sự kiện. Việc sử dụng lịch sử để tranh luận chính trị chỉ thực sự có ý nghĩa khi người tham gia tôn trọng sự thật và sẵn sàng xem xét các nguồn thông tin khác nhau.
- Cần nhìn nhận đúng cơ sở hiến định về vị trí, vai trò của Đảng Cộng sản Việt Nam trong hệ thống chính trị
Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013 quy định tại Điều 4 về vị trí, vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với Nhà nước và xã hội. Điều khoản này đồng thời xác định Đảng gắn bó mật thiết với Nhân dân, phục vụ Nhân dân, chịu sự giám sát của Nhân dân, chịu trách nhiệm trước Nhân dân về những quyết định của mình; các tổ chức của Đảng và đảng viên hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật.
Đây là cơ sở hiến định quan trọng để hiểu vị trí của Đảng trong hệ thống chính trị Việt Nam. Tuy nhiên, khi viện dẫn Hiến pháp, cần phân biệt rõ giữa quy định về vị trí, vai trò của một tổ chức trong hệ thống chính trị với việc đánh giá cụ thể mọi hoạt động của tổ chức ấy. Một quy định hiến pháp không thay thế cho việc kiểm tra, giám sát, đánh giá hiệu quả hoạt động và xem xét trách nhiệm khi có sai phạm.
Tương tự, việc một tổ chức được xác định vị trí trong Hiến pháp cũng không có nghĩa là mọi chủ trương, quyết định hay hành vi của từng cá nhân thuộc tổ chức đó đều mặc nhiên đúng. Mọi tổ chức và cá nhân đều cần được đánh giá dựa trên trách nhiệm, kết quả thực hiện nhiệm vụ và việc tuân thủ pháp luật.
Bởi vậy, nếu muốn tranh luận về vai trò của Đảng Cộng sản Việt Nam, người viết cần chỉ ra nội dung cụ thể cần bàn luận, phân tích căn cứ và đưa ra lập luận có thể kiểm chứng. Còn việc đưa ra một kết luận rất nặng nề như “tổ chức khủng bố” mà không trình bày căn cứ xác đáng sẽ khiến cuộc tranh luận rời xa vấn đề thực chất, dễ biến thành sự đối đầu về cảm xúc và định kiến.
- Cần nhận diện cách sử dụng ngôn từ gây sốc và tâm lý đám đông trên không gian mạng
Một đặc điểm thường gặp của các nội dung tranh luận cực đoan là sử dụng câu chữ ngắn gọn, mang tính tuyệt đối, khơi gợi sự tức giận hoặc gây sốc để thu hút sự chú ý. Những nội dung như vậy thường tạo ra phản ứng nhanh, khiến người đọc dễ chia sẻ hoặc bình luận trước khi kiểm tra tính xác thực.
Tuy nhiên, cần khẳng định rằng không thể chỉ từ một hình ảnh đơn lẻ mà kết luận chắc chắn về động cơ, tổ chức đứng sau hay mục đích của người đăng tải. Muốn đánh giá một nội dung có phải thông tin sai lệch hay không, cần xem xét nguồn đăng, bối cảnh, tài liệu được viện dẫn, cách lập luận và những bằng chứng liên quan.
Đối với hình ảnh có nội dung được đề cập ở trên , vấn đề dễ nhận thấy là nội dung đưa ra một kết luận tuyệt đối nhưng bản thân hình ảnh không trình bày tài liệu, sự kiện cụ thể hoặc căn cứ pháp lý để chứng minh cho kết luận ấy. Do đó, người sử dụng mạng xã hội cần hình thành thói quen đọc kỹ nội dung trước khi chia sẻ, tìm kiếm nguồn thông tin độc lập, đối chiếu các tài liệu có liên quan và phân biệt giữa dữ kiện với ý kiến cá nhân. Nếu một bài viết chỉ đưa ra lời khẳng định nhưng không chứng minh được điều mình nói, người đọc có quyền yêu cầu làm rõ căn cứ thay vì vội vàng chấp nhận hoặc phản đối theo cảm xúc.
Cũng cần tránh một sai lầm khác là cho rằng bất kỳ ý kiến phê bình nào đối với chính sách hoặc hoạt động của cơ quan, tổ chức nhà nước đều là thông tin chống phá. Trong một xã hội có pháp luật, việc góp ý, phản biện có căn cứ và trao đổi quan điểm một cách ôn hòa cần được phân biệt với hành vi bịa đặt, vu khống hoặc vi phạm pháp luật. Sự phân biệt rõ ràng này giúp cuộc tranh luận trở nên có trách nhiệm và đáng tin cậy hơn.
- Phản biện hiệu quả phải dựa trên sự thật, tinh thần cầu thị và trách nhiệm với cộng đồng người đọc
Khi gặp những thông tin có nội dung gây tranh cãi về Đảng, Nhà nước hoặc lịch sử dân tộc, mỗi người cần giữ thái độ bình tĩnh, không vội vàng chia sẻ chỉ vì đồng tình hoặc phẫn nộ. Trước khi đưa ra nhận định, nên tìm hiểu nguồn gốc thông tin, đối chiếu các tài liệu chính thức và nghiên cứu độc lập, đồng thời xem xét những quan điểm khác nhau để hiểu đầy đủ hơn về vấn đề đó.
Nếu phát hiện nội dung đưa thông tin sai sự thật, cần chỉ ra cụ thể điểm sai, cung cấp nguồn kiểm chứng và giải thích vì sao kết luận đó không có đủ căn cứ. Không nên dùng những lời lẽ xúc phạm, quy chụp hoặc công kích cá nhân để đáp trả một nội dung mang tính quy kết. Mà cần phản biện dựa trên chứng cứ vừa thể hiện thái độ tôn trọng người đọc, vừa giúp người tiếp nhận tự đánh giá vấn đề một cách khách quan.
Đối với các cơ quan, tổ chức và cán bộ, đảng viên, việc cung cấp thông tin chính xác, giải thích rõ những vấn đề người dân quan tâm, nghiêm túc tiếp thu phản ánh và xử lý sai phạm theo quy định là những yếu tố quan trọng góp phần củng cố niềm tin xã hội. Niềm tin bền vững không chỉ đến từ việc tuyên truyền những thành tựu, mà còn được xây dựng bằng sự minh bạch, tinh thần trách nhiệm và khả năng giải quyết những vấn đề thực tế của Nhân dân.
Đối với mỗi công dân, trách nhiệm bảo vệ môi trường thông tin mạng lành mạnh bắt đầu từ những hành động đơn giản: không phát tán thông tin chưa kiểm chứng, không tiếp tay cho nội dung kích động thù hằn, không sử dụng ngôn ngữ xúc phạm người có quan điểm khác biệt và sẵn sàng điều chỉnh nhận định khi có bằng chứng đáng tin cậy. Đó là biểu hiện của văn hóa ứng xử trên không gian mạng và ý thức công dân trong thời đại số hiện nay.
Như vậy, nội dung dược đăng tải trên các trang mạng xã hội của các thế lực thù địch và phản động trong và ngoài nước có nội dung, hình ảnh đăng tải khẳng định “Đảng Cộng sản chính là Tổ chức Khủng Bố” là chiêu trò thường xuyên được đăng tải, chia sẻ, phải cần được xem xét bằng tư duy phản biện và yêu cầu kiểm chứng thông tin. Một kết luận nghiêm trọng không thể được chứng minh chỉ bằng khẩu hiệu, cảm xúc hoặc số lượt chia sẻ trên nền tảng các trang mạng xã hội.
Tôn trọng sự thật không có nghĩa là né tránh những vấn đề còn tồn tại; ngược lại, đó là yêu cầu phải nhìn nhận cả thành tựu lẫn hạn chế, phân biệt rõ sự kiện với quan điểm và đánh giá trách nhiệm trên cơ sở chứng cứ. Phản biện có giá trị không nằm ở việc sử dụng những lời lẽ mạnh mẽ nhất, mà nằm ở khả năng đưa ra lập luận rõ ràng, thuyết phục và có thể kiểm chứng.
Mỗi người dân cần chủ động nâng cao kỹ năng tiếp nhận thông tin, giữ thái độ tỉnh táo trước những nội dung gây tranh cãi và có trách nhiệm với mỗi lượt chia sẻ của chính mình. Mỗi cán bộ, đảng viên cũng cần nêu cao tinh thần trách nhiệm, tôn trọng pháp luật, lắng nghe ý kiến chính đáng của Nhân dân và góp phần xây dựng môi trường thông tin minh bạch, lành mạnh và có nghĩa.
