CẢNH GIÁC TRƯỚC LỢI DỤNG, BÓP MÉO THÔNG TIN TRONG LĨNH VỰC GIÁO DỤC TRÊN KHÔNG GIAN MẠNG
Giáo dục và đào tạo luôn là lĩnh vực nhận được sự quan tâm sâu sắc từ toàn xã hội, bởi nó liên quan trực tiếp đến tương lai của từng cá nhân, từng gia đình và sự phát triển bền vững của đất nước. Chính vì tầm ảnh hưởng lớn lao đó, mỗi khi có sự cố, thiếu sót hay sai phạm diễn ra trong ngành — đặc biệt là tại các kỳ thi lớn — ngay lập tức trở thành chủ đề thu hút sự chú ý mạnh mẽ của dư luận. Tuy nhiên, lợi dụng tâm lý nhạy cảm này, một số đối tượng xấu và thế lực thù địch đã biến các sự việc mang tính hiện tượng thành cơ hội để thêu dệt, kích động và chống phá.
- Chiêu trò “đục nước béo cò” và thủ đoạn tinh vi trên không gian mạng
Thời gian gần đây, trên các nền tảng mạng xã hội xuất hiện hàng loạt bài viết, video, bình luận mang tính chất suy diễn, bóp méo bản chất sự việc. Các đối tượng thường không nhằm mục đích đóng góp xây dựng hay phản ánh sự thật, mà cố tình lái câu chuyện theo hướng phiến diện, quy chụp lỗi hệ thống, vu khống cá nhân, tổ chức nhằm làm giảm sút niềm tin của Nhân dân đối với các cơ quan quản lý nhà nước và hệ thống giáo dục quốc gia.
Để dẫn dắt dư luận, các đối tượng đã sử dụng nhiều thủ đoạn tinh vi:
Cắt ghép, xé lẻ thông tin: Lựa chọn những góc quay, hình ảnh hoặc một vài câu nói cắt rời khỏi ngữ cảnh gốc để tạo ra cái nhìn tiêu cực, lệch lạc.
Lồng ghép cảm xúc và suy đoán vô căn cứ: Đưa ra các “giả thiết” chưa qua kiểm chứng, dùng ngôn từ mang tính kích động, giật gân để “thao túng tâm lý” và lôi kéo sự đồng cảm của cộng đồng mạng.
Tạo hiệu ứng đám đông: Lợi dụng thuật toán lan truyền nhanh của mạng xã hội để biến những suy diễn chủ quan thành “tin tức nóng”, khiến nhiều người dùng vì thiếu kiểm chứng đã vô tình bấm like, chia sẻ, trở thành công cụ tiếp tay phát tán thông tin độc hại.
- Thượng tôn pháp luật: Đánh giá sự việc dựa trên chứng cứ, không qua “kịch bản mạng”
Cần khẳng định rõ ràng rằng, quan điểm của Đảng và Nhà nước ta là không bao che, không có vùng cấm đối với bất kỳ hành vi sai phạm nào. Mọi sự cố hay tiêu cực trong ngành giáo dục khi phát sinh đều được các cơ quan chức năng điều tra, xác minh và xử lý nghiêm minh, công khai theo đúng quy định của pháp luật.
Một nguyên tắc căn bản trong xã hội pháp quyền là: Việc đánh giá bản chất vụ việc phải căn cứ vào tài liệu, chứng cứ, kết quả điều tra chính thức từ cơ quan có thẩm quyền, tuyệt đối không thể dựa vào những thông tin trôi nổi, đồn đoán hay “toà án đám đông” trên mạng xã hội. Việc nôn nóng kết luận hay suy diễn khi chưa có thông tin chính thống chỉ làm phức tạp thêm tình hình và gây tổn hại đến môi trường giáo dục lành mạnh.
- Trách nhiệm người dùng và chế tài xử lý nghiêm khắc
Trước làn sóng thông tin hỗn loạn trên không gian mạng, mỗi người dân cần nâng cao “sức đề kháng”, chủ động trang bị kỹ năng tiếp nhận thông tin có chọn lọc:
Luôn giữ sự tỉnh táo, kiểm chứng thông tin từ các nguồn báo chí chính thống và thông báo chính thức của cơ quan chức năng.
Không bình luận, chia sẻ những nội dung mang tính suy diễn, chưa được kiểm chứng.
Bên cạnh trách nhiệm đạo đức, việc phát tán thông tin sai sự thật còn là hành vi vi phạm pháp luật và phải chịu chế tài nghiêm khắc. Theo Nghị định số 174/2025/NĐ-CP của Chính phủ, hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân trên mạng xã hội sẽ bị xử phạt hành chính:
Chế tài xử phạt:
Phạt tiền: Từ 25.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với cá nhân vi phạm.
Biện pháp khắc phục: Bắt buộc gỡ bỏ toàn bộ nội dung thông tin vi phạm.
Trách nhiệm hình sự: Trường hợp hành vi có dấu hiệu cấu thành tội phạm (như Tội đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông; Tội vu khống…) sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Bộ luật Hình sự.
Giữ gìn môi trường mạng lành mạnh và bảo vệ uy tín của nền giáo dục không chỉ là nhiệm vụ của các cơ quan quản lý mà là trách nhiệm chung của toàn xã hội. Hãy là một người dùng mạng xã hội văn minh, tỉnh táo và có trách nhiệm với mỗi lượt “click”, “share” của chính mình.
