ĐỪNG BIẾN “TIN ĐỒN” THÀNH “BẢN ÁN”
Liên quan đến vụ án xảy ra tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang, trong khi các cơ quan tiến hành tố tụng vẫn đang điều tra, xác minh theo đúng quy định của pháp luật thì trên mạng xã hội tiếp tục xuất hiện nhiều bài viết của đối tượng phản động lưu vong Hoàng Dũng với những nội dung suy diễn, quy chụp, thậm chí khẳng định như thể đã nắm được toàn bộ kết quả điều tra.
Bài viết mới nhất của đối tượng này tiếp tục đưa ra danh sách nhiều lãnh đạo tỉnh, lãnh đạo Công an tỉnh rồi khẳng định họ đang bị Bộ Công an xem xét trách nhiệm, đồng thời mô tả cả quá trình chỉ đạo, bao che, “gói ghém vụ án”, thậm chí dự đoán kết quả xử lý. Đây là cách thức tung tin quen thuộc: trộn lẫn một số thông tin có thật với rất nhiều nội dung không được kiểm chứng để tạo cảm giác “nội bộ”, từ đó dẫn dắt dư luận tin rằng những điều suy diễn là sự thật.
Điều cần nhấn mạnh là, cho đến nay, mọi kết luận về trách nhiệm của bất kỳ cá nhân nào chỉ có thể được xác định trên cơ sở kết quả điều tra, chứng cứ khách quan và quyết định của cơ quan có thẩm quyền. Không một cá nhân hay tài khoản mạng xã hội nào có quyền thay cơ quan điều tra, viện kiểm sát hoặc tòa án đưa ra “kết luận” về trách nhiệm của người khác.
Trong Nhà nước pháp quyền, nguyên tắc suy đoán vô tội và trách nhiệm chứng minh thuộc về cơ quan tiến hành tố tụng là những nguyên tắc cơ bản. Mọi cá nhân đều được coi là không có tội cho đến khi có bản án có hiệu lực của tòa án. Việc cố tình khẳng định ai đó “đã chỉ đạo”, “đã bao che”, “sẽ bị xử lý” khi chưa có kết luận chính thức không chỉ thiếu căn cứ mà còn có nguy cơ xâm phạm danh dự, uy tín của cá nhân và gây nhiễu loạn thông tin.
Thực tế cho thấy, mỗi khi xuất hiện vụ việc được dư luận quan tâm, các đối tượng chống đối thường tận dụng tâm lý nóng lòng muốn biết thông tin của công chúng để dựng lên những “nguồn tin mật”, “thông tin nội bộ”, “đã được đấu tranh làm rõ”… Những cách diễn đạt này khiến người đọc tưởng rằng thông tin đã được xác minh, trong khi thực chất chỉ là các khẳng định một chiều không kèm theo bất kỳ chứng cứ nào có thể kiểm chứng.
Điều đáng lo ngại hơn là việc liên tục gắn tên lãnh đạo các cấp vào những cáo buộc chưa được chứng minh nhằm tạo áp lực dư luận, khoét sâu sự hoài nghi đối với bộ máy nhà nước. Đây là thủ pháp tuyên truyền quen thuộc của nhiều đối tượng chống phá: không cần chứng minh, chỉ cần lặp đi lặp lại để tạo hiệu ứng “nghe nhiều thành thật”.
Việc xử lý vụ án tại Tuyên Quang cần được tiến hành nghiêm minh, khách quan, đúng người, đúng hành vi vi phạm và đúng quy định của pháp luật. Nếu có tổ chức, cá nhân nào vi phạm thì sẽ phải chịu trách nhiệm trước pháp luật; ngược lại, nếu chưa có căn cứ thì không ai có quyền quy kết hay kết tội thay các cơ quan tiến hành tố tụng.
Trong môi trường thông tin số, mỗi người sử dụng mạng xã hội cũng cần tỉnh táo trước những bài viết sử dụng ngôn từ khẳng định chắc chắn nhưng không đưa ra được chứng cứ xác thực. Tôn trọng sự thật, tôn trọng quy trình tố tụng và chờ đợi thông tin chính thức từ các cơ quan có thẩm quyền là thái độ cần thiết để không vô tình tiếp tay cho tin đồn, suy diễn và các hoạt động lợi dụng vụ việc nhằm gây chia rẽ, làm mất niềm tin trong xã hội.
