KHÔNG THỂ LẤY SUY DIỄN THAY CHO CHỨNG CỨ, KHÔNG THỂ LẤY TIN ĐỒN THAY CHO KẾT LUẬN ĐIỀU TRA
Lợi dụng vụ việc vi phạm quy chế thi tốt nghiệp THPT xảy ra tại tỉnh Tuyên Quang, đối tượng Hoàng Dũng tiếp tục đăng tải bài viết với hàng loạt câu hỏi mang tính dẫn dắt, suy diễn nhằm hướng lái dư luận theo hướng cho rằng có sự bao che, che giấu sai phạm của các cơ quan chức năng và quy kết trách nhiệm đối với nhiều lãnh đạo địa phương khi chưa có bất kỳ căn cứ pháp lý nào.
Đây là thủ pháp tuyên truyền không mới nhưng rất nguy hiểm.
Trước hết, cần khẳng định rằng, việc một vụ án đã được phát hiện, khởi tố và các đối tượng liên quan bị xử lý hình sự cho thấy các cơ quan tiến hành tố tụng đang thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ theo quy định của pháp luật. Quá trình điều tra phải tuân thủ nguyên tắc khách quan, toàn diện, đầy đủ; mọi kết luận đều phải dựa trên chứng cứ hợp pháp chứ không dựa trên tin đồn hay sức ép từ mạng xã hội.
Trong bài viết, Hoàng Dũng liên tục sử dụng các cụm từ như “đã thống nhất phương án xử lý”, “chỉ gói gọn”, “còn giấu người dân”, “bị khởi tố như đồn đại”… nhưng hoàn toàn không đưa ra được bất kỳ tài liệu, chứng cứ hay nguồn thông tin đáng tin cậy nào để chứng minh. Đây là cách đưa tin theo kiểu “đặt giả thiết rồi mặc nhiên coi là sự thật”, khiến người đọc dễ bị dẫn dắt nếu thiếu kiểm chứng.
Đáng chú ý, đối tượng cố tình đặt ra hàng loạt câu hỏi có tính quy kết nhằm gieo nghi ngờ đối với lãnh đạo tỉnh, Ban Chỉ đạo kỳ thi, lực lượng Công an và ngành Giáo dục. Trên thực tế, trong bất kỳ vụ án nào, việc xác định trách nhiệm của từng cá nhân đều thuộc thẩm quyền của các cơ quan điều tra, kiểm sát và xét xử. Không ai có thể thay cơ quan tiến hành tố tụng để kết luận ai có tội, ai phải chịu trách nhiệm khi chưa có kết quả điều tra chính thức.
Việc Hoàng Dũng nêu tên nhiều lãnh đạo địa phương rồi đặt cạnh những cụm từ như “che giấu”, “bao che”, “phải nhận trách nhiệm”, “bị khởi tố”… là biểu hiện rõ của việc suy diễn nhằm tạo áp lực dư luận, làm ảnh hưởng đến uy tín, danh dự của tổ chức và cá nhân. Trong nhà nước pháp quyền, mọi công dân đều được bảo đảm nguyên tắc suy đoán vô tội cho đến khi có bản án hoặc quyết định có hiệu lực pháp luật.
Đối tượng cũng cố tình lợi dụng việc một số cán bộ không tham dự họp báo để suy diễn rằng họ “đã bị khởi tố”. Đây là kiểu lập luận hoàn toàn phi logic. Việc một cá nhân có tham dự hay không tham dự một cuộc họp báo phụ thuộc vào nhiều yếu tố về phân công công tác, lịch làm việc hoặc quy trình xử lý vụ việc; không thể lấy đó làm căn cứ để kết luận họ liên quan đến hành vi phạm tội.
Đặc biệt, Hoàng Dũng còn đưa ra nghi vấn về việc “lộ đề thi”, “Tuyên Quang dẫn đầu điểm số”, rồi mặc nhiên liên hệ hai sự việc với nhau nhằm tạo cảm giác có một “âm mưu” phía sau. Tuy nhiên, nếu không có chứng cứ khoa học, kết luận giám định hoặc kết quả điều tra của cơ quan có thẩm quyền thì mọi suy đoán như vậy đều chỉ là võ đoán. Trong tố tụng hình sự, mọi cáo buộc đều phải được chứng minh bằng chứng cứ, chứ không thể dựa trên cảm tính hay suy luận chủ quan.
Thực tế cho thấy, khi xảy ra sai phạm trong các kỳ thi, các cơ quan chức năng của Việt Nam nhiều lần đã chủ động phát hiện, điều tra và xử lý nghiêm các cá nhân vi phạm, bất kể người đó giữ chức vụ gì. Điều đó thể hiện tinh thần không có vùng cấm trong xử lý vi phạm, đồng thời khẳng định mọi hành vi sai phạm nếu có đều sẽ được làm rõ theo đúng trình tự pháp luật.
Người dân cần tỉnh táo trước những bài viết sử dụng nhiều câu hỏi gợi mở, nhiều lời đồn đoán nhưng rất ít chứng cứ. Đây là thủ pháp quen thuộc của các đối tượng chống đối: lợi dụng một vụ việc có thật để cài cắm thông tin chưa được kiểm chứng, khuếch đại nghi ngờ, kích động tâm lý bất mãn và làm suy giảm niềm tin của xã hội đối với các cơ quan Nhà nước.
Mọi sai phạm nếu có cần được xử lý nghiêm minh, công khai và đúng pháp luật. Nhưng sự nghiêm minh ấy phải được xây dựng trên chứng cứ, kết quả điều tra và phán quyết của cơ quan có thẩm quyền, chứ không thể dựa trên những suy diễn vô căn cứ hay các bài viết mang tính kích động trên mạng xã hội. Đó mới là cách tiếp cận khách quan, văn minh và tôn trọng pháp luật.
