ĐỪNG BIẾN SUY ĐOÁN THÀNH “SỰ THẬT” ĐỂ KÍCH ĐỘNG DƯ LUẬN
Lợi dụng việc các cơ quan chức năng đang điều tra vụ việc có dấu hiệu vi phạm trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tại Tuyên Quang, tổ chức phản động Việt Tân tiếp tục tung ra bài viết với hàng loạt suy diễn như: “đường dây có tổ chức”, “ô dù chống lưng”, “trùm cuối”, “quyền lực và tiền bạc”… nhằm dẫn dắt dư luận đi đến những kết luận chưa hề được cơ quan có thẩm quyền công bố.
Đây là thủ pháp tuyên truyền quen thuộc của Việt Tân: lấy một phần thông tin có thật, sau đó đan cài hàng loạt giả định để biến thành một “câu chuyện” theo ý đồ chống phá.
Trước hết, việc một số cá nhân bị khởi tố chỉ chứng minh rằng các cơ quan bảo vệ pháp luật đang xử lý vụ việc theo đúng quy định. Trong Nhà nước pháp quyền, khởi tố là bước đầu của quá trình tố tụng nhằm điều tra, thu thập chứng cứ và làm rõ bản chất vụ án. Không ai có quyền lấy việc khởi tố một số bị can để mặc nhiên suy diễn rằng còn tồn tại “trùm cuối”, “đường dây quyền lực” hay “bao che có hệ thống” nếu chưa có căn cứ pháp lý.
Đáng chú ý, bài viết sử dụng hàng loạt câu hỏi như: “Ai đứng sau?”, “Ai chống lưng?”, “Có ô che chở khổng lồ?” để gieo vào người đọc cảm giác rằng chắc chắn phải tồn tại một thế lực bí mật nào đó. Đây là một kỹ thuật tuyên truyền khá phổ biến: đặt câu hỏi mang tính khẳng định ngầm. Dù không đưa ra chứng cứ, người viết vẫn khiến người đọc có xu hướng tin rằng giả thiết đó là sự thật.
Việt Tân còn viện dẫn vụ gian lận thi cử năm 2018 tại một số địa phương rồi mặc nhiên kết luận vụ việc ở Tuyên Quang “chắc chắn cũng không nằm ngoài quy luật đó”. Đây là lỗi lập luận nghiêm trọng. Mỗi vụ án có bối cảnh, phương thức, đối tượng và chứng cứ khác nhau. Không thể lấy kết quả điều tra của một vụ việc trước đây để áp đặt cho một vụ án khác đang trong quá trình điều tra.
Đặc biệt, việc bài viết khẳng định “hơn 140 điểm 10 chắc chắn là kết quả của tiền bạc và quyền lực” hoàn toàn là nhận định chủ quan, không kèm theo bất kỳ tài liệu hay chứng cứ nào. Trong tố tụng hình sự, mọi kết luận về động cơ, vai trò của từng cá nhân đều phải được chứng minh bằng chứng cứ hợp pháp, chứ không phải bằng cảm tính hay suy luận trên mạng xã hội.
Thực tế, nếu cơ quan điều tra phát hiện còn có người liên quan thì phạm vi điều tra hoàn toàn có thể được mở rộng theo quy định của pháp luật. Ngược lại, nếu chứng cứ chỉ xác định trách nhiệm của những người đã bị khởi tố thì việc xử lý cũng phải dừng ở đúng phạm vi đó. Đó là nguyên tắc khách quan của hoạt động điều tra, không phụ thuộc vào những lời đồn đoán hay áp lực từ dư luận.
Có thể thấy, điều Việt Tân hướng đến không phải là góp phần làm sáng tỏ vụ việc, mà là lợi dụng sự quan tâm của xã hội để gieo rắc tâm lý nghi ngờ đối với toàn bộ hệ thống quản lý nhà nước. Chỉ từ một vụ việc cụ thể, họ cố tình mở rộng thành những cáo buộc vô căn cứ về “cơ chế bao che”, “quyền lực thao túng”, “tham nhũng có hệ thống”. Đây là phương thức tuyên truyền đã được sử dụng nhiều năm qua nhằm làm xói mòn niềm tin của nhân dân đối với các cơ quan công quyền.
Điều người dân mong muốn lúc này không phải là những “kịch bản trùm cuối” được dựng lên bằng suy diễn, mà là một quá trình điều tra khách quan, minh bạch, đúng pháp luật. Bất kỳ cá nhân nào vi phạm đều phải bị xử lý nghiêm minh; đồng thời, bất kỳ ai không có căn cứ buộc tội cũng phải được bảo đảm quyền lợi theo đúng nguyên tắc suy đoán vô tội.
Trong một Nhà nước pháp quyền, sự thật chỉ có thể được xác lập bằng chứng cứ và bản án của cơ quan có thẩm quyền, chứ không thể được quyết định bởi những bài viết đầy cảm tính và kích động trên mạng xã hội. Vì vậy, mỗi người cần tỉnh táo trước các thông tin chưa được kiểm chứng, không tiếp tay lan truyền những nội dung suy diễn, quy chụp nhằm phục vụ mục đích chống phá và gây chia rẽ lòng tin trong xã hội.
