PHẢN BÁC QUAN ĐIỂM SAI TRÁI VỀ DỰ THẢO LUẬT ĐẤT ĐAI (SỬA ĐỔI)
Đất đai là tài sản vô giá của quốc gia, giữ vai trò quan trọng trong đời sống và sự phát triển của đất nước. Đất đai là tư liệu sản xuất chủ yếu của ngành nông nghiệp, đồng thời là nơi sinh sống, xây dựng cơ sở hạ tầng và phát triển kinh tế – xã hội. Không chỉ mang giá trị vật chất, đất đai còn gắn liền với lịch sử dựng nước, giữ nước và chủ quyền lãnh thổ của dân tộc. Tuy nhiên, đất đai là tài nguyên có hạn nên cần được quản lý, khai thác và sử dụng hợp lý, tiết kiệm, hiệu quả.
Vì vậy, Nhà nước Việt Nam đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách và pháp luật nhằm quản lý, khai thác, sử dụng đất đai hợp lý, tiết kiệm và hiệu quả, đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất. Sáng 22/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội nghe Tờ trình và báo cáo thẩm tra dự án Luật Đất đai (sửa đổi) với nhiều chính sách mới về quy hoạch, giá đất, phân cấp và cải cách thủ tục hành chính.
Tuy nhiên, lợi dụng điều này trang “Việt Tân” đã có bài viết “SỬA LUẬT ĐẤT ĐAI: DÂN MẤT ĐẤT, DOANH NGHIỆP HƯỞNG LỢI, AI GIÁM SÁT AI?” cố tình xuyên tạc, bóp méo chủ trương, chính sách của Nhà nước ta về Luật Đất đai (sửa đổi) cũng như lợi dụng vấn đề đất đai để kích động gây mâu thuẫn trong xã hội, làm ảnh hưởng xấu đến dư luận quần chúng nhân dân và tình hình An ninh chính trị của đất nước. Bài viết đưa ra quan điểm về việc sửa đổi Luật Đất đai làm xuất hiện nguy cơ lợi ích nhóm, thiếu minh bạch trong quy hoạch, thu hồi và định giá đất, khiến người dân có thể chịu thiệt thòi trong khi doanh nghiệp được hưởng lợi, đồng thời nêu 2 ví dụ về dự án của Sun Group tại Vĩnh Hưng (Hà Nội) và dự án Safari tại Ba Vì (Hà Nội). Đọc kỹ bài viết, có thể thấy rõ một lối lập luận quen thuộc: đặt nghi vấn, gieo hoài nghi về thẩm quyền, và từ đó dẫn dắt người đọc tới cảm nhận rằng việc sửa đổi Luật Đất đai này là thiếu khách quan hoặc tiềm ẩn nguy cơ lạm quyền, lợi ích nhóm.
Tuy nhiên, nếu nhìn nhận vấn đề một cách thận trọng và dựa trên nền tảng pháp lý hiện hành, những lập luận đó bộc lộ nhiều điểm thiếu thuyết phục.
- Những điểm mới về phân loại đất, quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất trong dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi)
Dự thảo lần này đã có những thay đổi đáng kể về quy định phân loại đất, theo hướng không quá chi tiết, phân loại thành 3 nhóm chính gồm: nhóm đất nông nghiệp, nhóm đất phi nông nghiệp và nhóm đất dự trữ phát triển.
Đối với cấp tỉnh, tới đây sẽ không lập quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất độc lập, mà sẽ thể hiện nội dung sử dụng đất là một nội dung của quy hoạch tỉnh, tức là đơn giản hóa rất nhiều để tránh những vướng mắc phát sinh trong thực tiễn. Đây là nội dung rất mới trong dự thảo luật, thể chế hóa quan điểm mới của Trung ương về quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất. Một nội dung quan trọng nữa liên quan đến quy hoạch là chính sách quản lý đất trồng lúa, dự thảo luật chuyển từ quy định cứng về diện tích đất trồng lúa tối thiểu sang cho phép chuyển đổi diện tích đất trồng lúa kém hiệu quả, song vẫn phải đảm bảo an ninh lương thực quốc gia và quản lý chặt chẽ việc chuyển đổi.
Vấn đề tiếp theo là về thu hồi đất, bồi thường và hỗ trợ tái định cư. Dự thảo luật sửa đổi tiếp tục kế thừa quy định của Luật Đất đai năm 2024 về thu hồi đất và có đổi mới theo hướng phân thành 6 nhóm theo các tiêu chí rất cụ thể. Các trường hợp cần bổ sung để thu hồi đất phải do Quốc hội quyết định: Về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, một trong những quan điểm rất mới trong Nghị quyết 21 là chuyển từ tư duy bồi thường tài sản bị thu hồi sang tư duy tái thiết cuộc sống cho người dân khi nhà nước thu hồi đất. Đây là một trong những tư duy quan trọng nhất của Trung ương khi ban hành Nghị quyết 21 thay thế cho Nghị quyết 18. Từ đó, dự thảo luật quy định người có đất bị thu hồi thì được bồi thường bằng đất có cùng mục đích sử dụng với mục đích thu hồi, đất khác, nhà ở hoặc bồi thường bằng tiền; được ưu tiên bố trí tái định cư tại chỗ đối với các dự án đô thị; được hoán đổi phần đất ở bị thu hồi sang phần diện tích còn lại của thửa đất hoặc sang phần diện tích của thửa đất khác thuộc quyền sử dụng của mình trong địa bàn cấp xã nơi có đất thu hồi. Trường hợp người sử dụng đất có nhu cầu thu hồi phần diện tích còn lại thì cơ quan có thẩm quyền cũng xem xét, quyết định. Khu tái định cư được bố trí nhiều cấp nhà, mức diện tích phù hợp với mức bồi thường và khả năng chi trả để bảo đảm đầy đủ hạ tầng an sinh xã hội.
Về tài chính đất đai và giá đất, dự thảo luật tiếp tục quy định nhà nước quyết định giá đất, nhưng giá đất được xác định theo bảng giá và hệ số điều chỉnh giá đất. Việc định giá phải bảo đảm nguyên tắc là trung thực, khách quan, công khai, minh bạch và phù hợp mục tiêu phát triển từng thời kỳ, tuân thủ đúng trình tự, thủ tục định giá đất, phải dựa trên dữ liệu đất đai và dữ liệu chuyên ngành có liên quan, hài hòa lợi ích giữa nhà nước, người sử dụng đất và nhà đầu tư. Bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất được Hội đồng nhân dân cấp tỉnh ban hành. Khi giá đất theo thị trường thì các địa phương bắt buộc phải tổ chức dựa trên các kết quả đấu giá rất cao, giá đất cao đẩy vào chi phí của dự án, chưa kể các chi phí khác khi nhà đầu tư còn phải vay vốn, thời gian thực hiện thủ tục hành chính kéo dài… Tất cả những yếu tố này khiến giá nhà đất sẽ rất cao.
Về tổng quát, dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) đã thể chế hóa các quan điểm, mục tiêu, chủ trương, giải pháp của Nghị quyết số 18 về đất đai, phù hợp với xu thế phát triển đất nước. Việc tổ chức lấy ý kiến của nhân dân về dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) có ý nghĩa hết sức quan trọng, vô cùng cần thiết bởi đây là dự án Luật quan trọng giữ vai trò căn bản trong hệ thống pháp luật về đất đai có tác động đến hầu hết các lĩnh vực kinh tế, xã hội, đến toàn bộ người dân.

Ảnh chụp bài đăng trên trang “Việt Tân”
- Sửa đổi Luật Đất đai có đúng là để thao túng thị trường đất đai, nhằm đem lại lợi ích cho “nhóm này, nhóm khác” chứ không phải vì lợi ích quốc gia, dân tộc?
Về bố cục, dự thảo Luật gồm 13 chương và 112 điều, giảm 03 chương và 148 điều so với Luật Đất đai năm 2024. Dự thảo tập trung quy định trong Luật các nội dung liên quan trực tiếp đến quyền của người sử dụng đất đang còn phù hợp.
Trong đó, về giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, dự thảo đã kế thừa các căn cứ quy định tại Luật Đất đai năm 2024, đồng thời bổ sung căn cứ giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất trên cơ sở đánh giá tiến độ sử dụng đất, tiến độ đầu tư của các dự án sử dụng đất trước đó. Bổ sung cơ chế bàn giao mặt bằng mà không giao đất, cho thuê đất đối với nhà đầu tư, nhà thầu chỉ sử dụng mặt bằng trong thời gian thi công; hoàn thiện quy định quản lý, sử dụng đất sau cổ phần hóa theo hướng được tiếp tục sử dụng đất và được thực hiện quyền tương ứng với hình thức sử dụng đất mà không phải xem xét lại nguồn gốc đất đã được xác định tại thời điểm cổ phần hóa.
Về tài chính đất đai, giá đất: dự thảo Luật bổ sung quy định tỷ lệ thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, tỷ lệ bồi thường để tính nghĩa vụ tài chính của người sử dụng đất và tính tiền bồi thường cho người có đất bị thu hồi; cách xác định chi phí xây dựng hạ tầng… Nhà nước quyết định giá đất bảo đảm các nguyên tắc: trung thực, khách quan, công khai, minh bạch, phù hợp mục tiêu phát triển từng thời kỳ; tuân thủ đúng trình tự, thủ tục định giá đất; dựa trên dữ liệu đất đai và dữ liệu chuyên ngành có liên quan; hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người sử dụng đất và nhà đầu tư.
Dự thảo cũng quy định mỗi thửa đất được gắn mã định danh duy nhất trên phạm vi cả nước. Đăng ký đất đai và Giấy chứng nhận bằng giấy hoặc điện tử có giá trị pháp lý như nhau. Cơ quan giải quyết thủ tục không yêu cầu cung cấp lại thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu.
Với công tác thanh tra, kiểm tra, giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo, dự thảo nêu rõ: Bắt buộc hòa giải trước khi cơ quan nhà nước giải quyết tranh chấp. Đối với trường hợp thuộc thẩm quyền Chủ tịch UBND, cấp xã giải quyết lần đầu; nếu không đồng ý thì khởi kiện tại Tòa án hoặc gửi Chủ tịch UBND cấp tỉnh (quyết định của Chủ tịch UBND cấp tỉnh có hiệu lực thi hành). Đối với khiếu nại, người dân có quyền khởi kiện Tòa án nếu không đồng ý với quyết định giải quyết khiếu nại của Chủ tịch UBND các cấp…
Có thể thấy việc bài viết “SỬA LUẬT ĐẤT ĐAI: DÂN MẤT ĐẤT, DOANH NGHIỆP HƯỞNG LỢI, AI GIÁM SÁT AI?” nêu việc sửa đổi Luật Đất đai là để thao túng thị trường đất đai, nhằm đem lại lợi ích cho “nhóm này, nhóm khác” chứ không phải vì lợi ích quốc gia, dân tộc là luận điệu xuyên tạc, cố ý lợi dụng vấn đề đất đai để kích động gây mâu thuẫn trong xã hội.
Chúng ta cần phân biệt ranh giới giữa quyền phản ánh chính đáng và hành vi kích động, bóp méo. Việc người dân góp ý bất cập chính sách qua các kênh chính thức luôn được Nhà nước khuyến khích. Tuy nhiên, lợi dụng tâm lý lo ngại, bức xúc của một số bộ phận người dân để xuyên tạc chính sách của Nhà nước là hành vi vi phạm pháp luật cần phải lên án quyết liệt.
Trước những kịch bản thao túng truyền thông ngày càng tinh vi, chúng ta cần hết sức tỉnh táo, nhận diện, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, luận điệu xuyên tạc, các thông tin sai sự thật liên quan đến chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước ta nói chung và dự thảo Luật Đất đai sửa đổi nói riêng./.
