BẢN LĨNH NGOẠI GIAO VÀ TẦM VÓC ĐẤT NƯỚC BƯỚC VÀO KỶ NGUYÊN VƯƠN MÌNH
Phản biện các góc nhìn phiến diện về chuyến công tác của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc khóa 81
Trong đời sống chính trị – đối ngoại hiện đại, mỗi chuyến công tác cấp cao của Lãnh đạo Đảng và Nhà nước Việt Nam tại các diễn đàn đa phương lớn như Đại hội đồng Liên Hợp Quốc (LHQ) luôn thu hút sự chú ý đặc biệt của dư luận trong và ngoài nước. Cùng với những đánh giá tích cực từ cộng đồng quốc tế, một số kênh truyền thông nước ngoài, trong đó có BBC News Tiếng Việt, thường xuất hiện những bài viết khai thác dưới góc nhìn hoài nghi. Họ đưa ra các luận điểm quen thuộc như: nghi ngờ tính hiệu quả của chính sách ngoại giao, diễn giải sai lệch đường lối đối ngoại độc lập tự chủ thành thế “đu dây” chông chênh, hoặc cố tình đan cài các vấn đề nội chính để làm giảm ý nghĩa của các hoạt động đối ngoại lớn.
Tuy nhiên, việc nhìn nhận vấn đề qua lăng kính định kiến đó đã hoàn toàn bỏ qua bản chất vận động khách quan của lịch sử, nội lực phát triển và thế ứng xử ngoại giao mang tính thời đại của Việt Nam.
- Đường lối ngoại giao độc lập, tự chủ: Bản lĩnh chứ không phải “đu dây”
Một trong những luận điểm thường được các bài viết trên truyền thông phương Tây lặp đi lặp lại là cho rằng Việt Nam đang ở “thế khó” hoặc phải “chơi trò thăng bằng” mạo hiểm giữa các cường quốc. Từ đó, họ xem các chuyến công tác đối ngoại hay việc tham dự Đại hội đồng LHQ chỉ là hành động mang tính tình thế.
Đây là một sự suy diễn sai lệch về bản chất. Đường lối ngoại giao của Việt Nam, thường được ví hình tượng là “Ngoại giao Cây tre”, mang nguyên tắc cốt lõi: “Gốc vững, thân mềm, cành uyển chuyển”.
“Gốc vững” chính là lợi ích quốc gia – dân tộc, là độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ.
“Thân mềm, cành uyển chuyển” là sự linh hoạt, khéo léo trong phương cách hợp tác, lấy chân thành và tin cậy làm nền tảng.
Việt Nam không “ngả” về bên này để chống bên kia, cũng không rơi vào cái bẫy “chọn bên”. Thực tế chứng minh, Việt Nam là quốc gia hiếm hoi trên thế giới thiết lập quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện với tất cả các nước lớn là Ủy viên Thường trực Hội đồng Bảo an LHQ cùng nhiều trung tâm kinh tế – chính trị hàng đầu thế giới. Sự hiện diện và đóng góp tích cực của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại LHQ chính là minh chứng rõ nét cho vị thế một đối tác độc lập, tự chủ, có trách nhiệm và có giá trị tự thân trong cục diện quốc tế đa cực.
- Từ cam kết đến hành động: Hiện thực hóa “Kỷ nguyên vươn mình”
Một hướng hoài nghi khác thường tập trung vào các thông điệp đối ngoại lớn, coi những tuyên bố về “chuyển đổi xanh”, “chuyển đổi số” hay “kỷ nguyên vươn mình của dân tộc” chỉ là những khẩu hiệu mang tính hình thức.
Thực tiễn lịch sử và các số liệu phát triển đã đập tan sự hoài nghi này:
Thành tựu phát triển thực chất: Việt Nam được LHQ đánh giá là một trong những điểm sáng toàn cầu về thực hiện các Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ (MDGs) và đang kiên trì tiến trình thực hiện các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs). Từ một nước thiếu ăn, bị bao vây cấm vận, Việt Nam đã vươn lên thành một trong 40 nền kinh tế lớn nhất thế giới, là mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Đóng góp hòa bình thiết thực: Sự tham gia ngày càng sâu rộng của lực lượng Giữ gìn hòa bình Việt Nam (BVDC cấp 2, Đội Công binh) tại Nam Sudan, Abyeis hay các chiến dịch cứu hộ quốc tế đã khẳng định cam kết “nói đi đôi với làm”.
Thu hút nguồn lực chiến lược: Các cuộc tiếp xúc bên lề của Lãnh đạo Cấp cao với các tập đoàn công nghệ, năng lượng, tài chính hàng đầu thế giới tại New York không đơn thuần là thủ tục ngoại giao. Đó là những bước đi cụ thể nhằm chuẩn bị hạ tầng, công nghệ và nguồn lực cho làn sóng đầu tư thế hệ mới vào bán dẫn, AI và năng lượng tái tạo tại Việt Nam.
- Bảo vệ quyền con người bằng thành tựu phát triển và tinh thần thượng tôn pháp luật
Việc đan cài vấn đề “dân chủ, nhân quyền” để làm giảm uy tín ngoại giao của Việt Nam là kịch bản quen thuộc. Tuy nhiên, lập luận phản biện cần chỉ rõ hai khía cạnh căn bản:
Sự thật về quyền con người: Quyền con người trước hết là quyền được sống trong hòa bình, an ninh, được tiếp cận giáo dục, y tế, có việc làm và không ai bị bỏ lại phía sau. Thành tựu xóa đói giảm nghèo ấn tượng và sự ổn định xã hội của Việt Nam chính là sự bảo đảm quyền con người thực chất nhất. Việc Việt Nam được bầu làm thành viên Hội đồng Nhân quyền LHQ với số phiếu rất cao là sự ghi nhận công bằng từ cộng đồng quốc tế.
Nguyên tắc thượng tôn pháp luật: Mọi quốc gia độc lập đều quản lý xã hội bằng hệ thống pháp luật. Việc xử lý các hành vi vi phạm pháp luật là nhằm bảo vệ sự an toàn, trật tự chung cho toàn thể cộng đồng. Không thể lấy lăng kính chuẩn mực của một nhóm quốc gia để áp đặt, phủ nhận tính nghiêm minh của pháp luật ở một quốc gia khác.
Nhìn lại toàn bộ tiến trình đối ngoại, chuyến công tác tham dự Đại hội đồng Liên Hợp Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm không chỉ củng cố thêm niềm tin của cộng đồng quốc tế đối với Việt Nam, mà còn gửi đi thông điệp mạnh mẽ về một dân tộc đang tự tin bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình.
Những góc nhìn hoài nghi hay phản biện thiếu cơ sở trên truyền thông nước ngoài suy cho cùng chỉ phản ánh cái nhìn phiến diện hoặc định kiến chính trị cũ kỹ. Thực tiễn sinh động về một Việt Nam hòa bình, ổn định, phát triển năng động và đóng góp trách nhiệm cho cộng đồng quốc tế mới là câu trả lời đắt giá và thuyết phục nhất.
