PHÂN TÍCH THÔNG TIN HAY SUY DIỄN CHÍNH TRỊ ĐỂ CÂU VIEW
Gần đây, trên trang Facebook “BBC News Tiếng Việt” xuất hiện bài viết với tiêu đề “ÔNG TÔ LÂM SẼ SẮP XẾP BỘ MÁY NHƯ THẾ NÀO?”. Đây không phải là bài báo phân tích thông tin, mà là bài suy đoán chính trị mang tính dẫn dắt. Thủ pháp sử dụng quá rõ và quá cũ: Giật tiêu đề bằng câu hỏi mơ hồ, cá nhân hóa quyền lực, rồi liên tục gieo các giả định chưa được kiểm chứng để kích thích trí tò mò của người đọc.
Bài viết gần như không cung cấp thông tin mới, không có quyết định chính thức, không trích dẫn nguồn xác thực, cũng không phân tích quy trình hay thể chế. Thay vào đó là một chuỗi “có thể”, “rất có thể”, “sẽ kéo theo” được sắp xếp khéo léo để tạo cảm giác đang đọc một kịch bản nội bộ, trong khi thực chất chỉ là xâu chuỗi suy diễn.
Ngay từ tiêu đề “ông Tô Lâm sẽ sắp xếp bộ máy như thế nào?”, bài viết đã mặc định một kịch bản quyền lực cá nhân, biến công tác tổ chức cán bộ vốn là hoạt động thể chế, tập thể và theo quy trình, thành câu chuyện “ai lên, ai xuống”, “xáo trộn”, “luân chuyển dây chuyền”.
Đây là kỹ thuật truyền thông quen thuộc:
– Đặt khung “bàn cờ”, “xáo trộn”, “sắp xếp ghế” để biến quản trị Nhà nước thành trò chơi quyền lực cá nhân.
– Lặp đi lặp lại giả định để biến giả định thành cảm giác “khả năng cao”.
– Không khẳng định điều gì cụ thể, nhưng đủ gợi mở để người đọc tự suy diễn theo hướng mà tác giả mong muốn.
Không có nguồn xác nhận, không có quyết định chính thức, không có phân tích về tiêu chuẩn, quy trình hay mục tiêu quản trị, chỉ có suy diễn được cá nhân hóa.
Nhân sự cấp cao của Việt Nam không vận hành theo mô hình “một người sắp xếp cả bàn cờ”. Việc phân công, điều động cán bộ là kết quả của thảo luận tập thể, cân nhắc nhiều yếu tố về ổn định hệ thống, hiệu quả điều hành và yêu cầu thực tiễn. Cách viết cố tình gom mọi khả năng vào một trục quyền lực cá nhân là đánh tráo bản chất của quản trị thể chế.
Nguy hiểm ở chỗ, bài viết này không nhằm giúp công chúng hiểu cách một hệ thống chính trị vận hành, mà nhằm tạo ảo giác rằng mọi thứ luôn bất ổn, luôn có đấu đá hậu trường, luôn có “nước đi bí mật”. Đó là cách tạo tương tác rẻ tiền: Kích thích nghi ngờ, nuôi dưỡng hoài nghi, rồi thu về lượt xem và bình luận.
Nếu thực sự phân tích nghiêm túc, người ta sẽ nói về nguyên tắc tổ chức, cơ chế nhân sự, vai trò của tập thể và thể chế. Nhưng ở đây, tất cả bị CỐ TÌNH bỏ qua để phục vụ một mục tiêu duy nhất: Drama hóa chính trị để câu view.
Nói ngắn gọn: Đây là suy đoán khoác áo trung lập, là dẫn dắt nhận thức được viết rất khéo, nhưng giá trị thông tin thì bằng không.
Đọc những bài như thế này không giúp người dân hiểu thêm về đất nước, chỉ khiến họ bị cuốn vào những kịch bản tưởng tượng do truyền thông đểu dựng lên.
Tỉnh táo là điều bắt buộc, đừng để tò mò bị lợi dụng và đừng nhầm câu view với phân tích.
Mong mọi người đọc kỹ luật, kiểm tra nguồn, và đừng chia sẻ những bài viết câu view mà thiếu căn cứ pháp lý.
