BÀN VỀ VẤN ĐỀ BIỂN ĐÔNG
Dư luận thế giới những ngày này rất gay gắt trước việc Trung Quốc lợi dụng tình hình dịch bệnh COVID-19 đang diễn ra căng thẳng trên toàn thế giới để tiến hành các áp đặt phi lý đối với các nước trong khu vực đặc biệt là Việt Nam. Hãy cùng tôi điểm lại những động thái điển hình của Trung Quốc.
Ngày 18/4, Mạng lưới truyền hình toàn cầu Trung Quốc (CGTN) loan tin Chính phủ Trung Quốc đã thông qua quyết định thành lập cái gọi là “quận Tây Sa” và “quận Nam Sa” thuộc “thành phố Tam Sa”. Đây là đơn vị hành chính mà Trung Quốc đã ngang nhiên thành lập vào năm 2012 để quản lý “Tây Sa, Trung Sa và Nam Sa”. Tuyên bố này của Trung Quốc vi phạm luật biển quốc tế trong đó có Công ước Luật biển của Liên hợp quốc năm 1982 (UNCLOS).
Trước đó ngày 30/3/2020 Phái đoàn thường trực của Việt Nam tại Liên hợp quốc đã gửi Công hàm số 22/HC-2020 tới Tổng thư ký Liên hợp quốc để trình bày một cách có hệ thống về lập trường của Việt Nam đối với các vấn đề pháp lý trên Biển Đông, Việt Nam cũng tuyên bố rõ ràng: “các bãi ngầm, hoặc cấu trúc lúc chìm lúc nổi không phải là đối tượng thụ đắc lãnh thổ và không có vùng biển riêng”.
Quan điểm này dựa trên nguyên tắc quan trọng của Luật biển quốc tế “đất thống trị biển”. Đây là một nguyên tắc chung của luật quốc tế, được phát triển từ luật tập quán quốc tế và qua các phán quyết của các toàn án quốc tế.
Khởi đầu từ Vụ thềm lục địa Biển Bắc năm 1969, được nhắc lại trong nhiều phán quyết sau này của Tòa án Công lý quốc tế (ICJ) sau đó nguyên tắc này đã được pháp điển hóa trong quy định tại Điều 121 của UNCLOS 1982.
Theo nguyên tắc này, các cấu trúc lúc chìm lúc nổi cùng các cấu trúc luôn chìm dưới mặt nước biển không thể là lãnh thổ để yêu sách chủ quyền tại đó, bởi vì, chủ quyền chỉ có thể được yêu sách đối với đất liền và đảo – được coi là vùng đất tự nhiên nhưng có nước bao bọc xung quanh và luôn nổi trên mặt nước khi thủy triều lên.
Chính vì vậy, việc yêu sách chủ quyền đối với các cấu trúc lúc chìm lúc nổi và các bãi ngầm luôn chìm dưới mặt nước biển của Chính phủ Trung Quốc là vi phạm nghiêm trọng đến luật biển quốc tế.
Chúng ta nên nhớ, bãi ngầm Macclesfields cái mà Trung Quốc gọi là Trung Sa thực chất là các cấu trúc luôn chìm dưới mặt nước biển. Chính vì vậy, việc tuyên bố thành lập chính quyền quản lý các khu vực này của Trung Quốc đi ngược lại luật quốc tế. Việc này càng thể hiện tham vọng độc chiếm Biển Đông của Trung Quốc khi đồng loạt triển khai nhiều hành động cả trên thực địa, pháp lý, hành chính như vậy.
Những hành động ngang ngược, sai trái của Trung Quốc đã vi phạm nghiêm trọng Luật pháp quốc tế nhất là vi phạm nghiêm trọng Công ước của Liên hợp quốc về Luật biển năm 1982. Việt Nam phản đối mạnh mẽ việc thành lập cái gọi là “thành phố Tam Sa” và các hành vi có liên quan vì đã vi phạm nghiêm trọng chủ quyền Việt Nam, không có giá trị và không được công nhận, không có lợi cho quan hệ hữu nghị giữa các quốc gia và gây thêm phức tạp tình hình Biển Đông, khu vực và thế giới. Việt Nam yêu cầu Trung Quốc tôn trọng chủ quyền của Việt Nam, hủy bỏ các quyết định sai trái liên quan đến những việc làm đó và không có những việc làm tương tự trong tương lai.
