BẢN LĨNH NHẬN THỨC VÀ Ý THỨC TRÁCH NHIỆM TRƯỚC SỨC ẢO CỦA THÔNG TIN XUYÊN TẠC
Trong kỷ nguyên số, không gian mạng đã trở thành một môi trường giao tiếp mở, mang lại sự tiện ích vượt bậc nhưng cũng ẩn chứa vô số thách thức. Sự xuất hiện của thông tin sai lệch, tin giả và đặc biệt là những luận điệu xuyên tạc, gán ghép mang ý đồ chính trị tiêu cực ngày càng trở nên tinh vi. Vụ việc liên quan đến kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tại Tuyên Quang hiện đang trong quá trình điều tra của cơ quan chức năng là một minh chứng điển hình. Khi tiến trình pháp lý chưa đưa ra kết luận cuối cùng, các thế lực xấu cùng nhiều tài khoản mạng xã hội đã cố tình tung ra những luận điệu suy diễn nhằm thao túng tâm lý đám đông, đòi hỏi mỗi người dân cần nhìn nhận vấn đề với một thái độ khách quan, bản lĩnh và tôn trọng pháp luật.
- Nhận diện thủ đoạn thao túng dư luận: Lợi dụng “khoảng trống thông tin”
Trong hoạt động tố tụng hình sự hay điều tra sai phạm, quy trình xác minh luôn đòi hỏi sự cẩn trọng, tỉ mỉ và tuân thủ nghiêm ngặt tính bí mật của công tác điều tra. Chính quy trình mang tính nguyên tắc này đôi khi tạo ra một “khoảng trống thông tin” tạm thời trước công chúng. Đó lại chính là thời điểm vàng để các đối tượng xấu, các tổ chức như Việt Tân cùng nhiều tài khoản mạng xã hội đầu cơ dư luận.
Thủ đoạn của chúng không mới nhưng luôn hiệu quả với những ai thiếu bản lĩnh tiếp nhận thông tin:
Sử dụng ngôn từ kích động: Thường xuyên gán ghép các thuật ngữ mang tính giật gân, mỉa mai như “con tốt”, “trùm cuối”, “hợp thức hóa gian lận”, “bao che”.
Cắt ghép và bóp méo tình tiết: Biến các giả thuyết mơ hồ thành “sự thật”, sử dụng góc nhìn chủ quan để quy kết trách nhiệm cho các cá nhân, tổ chức khi chưa hề có bất kỳ kết luận pháp lý nào.
Gieo rắc sự hoài nghi: Mục đích cốt lõi không phải là đi tìm sự thật hay đòi lại công lý như cách chúng ngụy trang, mà là đánh vào tâm lý đám đông, tạo ra bức tranh xám màu về tính khách quan của cơ quan chức năng, làm xói mòn niềm tin của người dân vào pháp luật.
- Nguyên tắc thượng tôn pháp luật: Nền tảng của một xã hội văn minh
Một xã hội pháp quyền đòi hỏi mọi hành vi, nhận thức và đánh giá phải dựa trên nguyên tắc thượng tôn pháp luật.
Mọi cá nhân chỉ bị coi là có tội và phải chịu trách nhiệm pháp lý khi có bản án hoặc kết luận có hiệu lực từ cơ quan có thẩm quyền, dựa trên căn cứ chứng cứ khách quan và đúng trình tự tố tụng.
Việc quy kết tội danh hay mức độ sai phạm bằng những bài viết trôi nổi trên mạng xã hội không chỉ vi phạm nghiêm trọng nguyên tắc tố tụng mà còn xúc phạm đến danh dự, nhân phẩm và quyền lợi hợp pháp của các tổ chức, cá nhân liên quan. Pháp luật Việt Nam không cho phép bất kỳ ai đứng ngoài sự xử lý nếu có hành vi vi phạm, nhưng đồng thời cũng kiên quyết bảo vệ công lý trước những đòn “xử án bằng mạng xã hội”.
Sự công bằng, minh bạch trong vụ việc tại Tuyên Quang sẽ được đảm bảo bằng chứng cứ, bằng quy trình điều tra toàn diện chuyên nghiệp của lực lượng chức năng, chứ không thể dựa vào sự định hướng của những đòn tâm lý quy chụp, kích động.
- Tác hại của việc “tiếp tay vô tình” và bài học về trách nhiệm số
Trước các luồng thông tin gây nhiễu, nguy cơ lớn không chỉ đến từ kẻ cố tình tung tin độc hại mà còn đến từ sự vô tình của cư dân mạng. Mỗi lượt nhấn “Thích”, “Chia sẻ” hay một bình luận theo hùa khi chưa kiểm chứng đều vô tình trở thành mắt xích lan truyền tin giả.
Thông tin chưa kiểm chứng —> Tương tác/Chia sẻ cảm tính —> Nhiễu loạn dư luận & Cản trở điều tra
Tác hại của việc này vô cùng nghiêm trọng:
Gây áp lực dư luận lệch lạc: Làm phức tạp hóa quá trình điều tra, xác minh sự thật của các cơ quan bảo vệ pháp luật.
Xâm phạm quyền lợi hợp pháp: Gây tổn hại danh dự của các tổ chức, cá nhân bị quy chụp vô căn cứ.
Ảnh hưởng đến an ninh trật tự: Tạo ra tâm lý hoang mang, hoài nghi trong quần chúng nhân dân.
- Lời kết: Cần một “sức đề kháng” vững chắc trên không gian mạng
Mỗi sự việc tiêu cực xảy ra trong đời sống xã hội đều cần được nhìn nhận đúng bản chất và xử lý nghiêm minh theo quy định. Tuy nhiên, thái độ ứng xử của công chúng trước thông tin mới là thước đo cho mức độ văn minh của một cộng đồng.
Đối với vụ việc tại kỳ thi THPT năm 2026 ở Tuyên Quang, điều quan trọng nhất lúc này là sự tỉnh táo, điềm tĩnh và tinh thần tôn trọng pháp luật của mỗi người dân:
Tự xây dựng “bộ lọc” thông tin: Chủ động tiếp nhận tin tức từ các nguồn báo chí chính thống, các cổng thông tin của cơ quan Nhà nước.
Nói “Không” với tâm lý đám đông: Không chia sẻ, không tiếp tay cho những nội dung mang tính quy kết, suy diễn cảm tính khi chưa có kết luận chính thức.
Kiên quyết bác bỏ luận điệu xuyên tạc: Cảnh giác trước ý đồ lợi dụng sai phạm để chống phá, làm suy giảm niềm tin xã hội của các tổ chức, cá nhân phản động.
Thượng tôn pháp luật không chỉ nằm ở việc tuân thủ các quy định hiện hành, mà còn ở chính sự cẩn trọng trong từng hành vi trên không gian mạng. Hãy là một người sử dụng Internet thông thái, giữ vững bản lĩnh nhận thức để góp phần bảo vệ sự thật, gìn giữ kỷ cương pháp luật và an ninh trật tự xã hội.
